Damrak voelt pijn van stijgende olieprijzen
(ABM FN-Dow Jones) De Amsterdamse beurs is afgelopen week stevig gedaald, terwijl de energieprijzen verder opliepen vanwege de aanhoudende oorlog in het Midden-Oosten.
De AEX sloot vrijdag af op 961,62 punten en verloor zo op weekbasis 4 procent, een beweging die ook werd versterkt door 'quadruple witching'. Een week geleden sloot de hoofdindex in Amsterdam op ongeveer 1.002 punten.
Inmiddels heeft de oorlog in het Midden-Oosten de grootste verstoring van de mondiale olie-aanvoer veroorzaakt die ooit is gemeten, stelde Goldman Sachs afgelopen week. De prijzen van geraffineerde producten stijgen nog sterker dan die van de ruwe olie. Stijgende transportkosten, hogere gasprijzen en handelsbeperkingen kunnen de inflatie verder opdrijven, volgens de Amerikaanse bank.
Volgens JPMorgan verwachten beleggers in toenemende mate dat het conflict in het Midden-Oosten langer duurt, en laten ze de aanvankelijke strategie om 'te kopen op de dip' steeds meer varen. Deze capitulatie in het sentiment zal echter niet lang duren, verwacht de bank. "Wie nu verkoopt loopt een toenemend risico dat de markt weer opveert", volgens de Amerikaanse bank.
WTI-olie piekte afgelopen week op ruim 100 dollar en Brent op 119 dollar, na aanvallen op belangrijke olie- en gasfaciliteiten in de Perzische Golf. Brent kostte vrijdag zo'n 112 dollar per vat.
De aanvallen die Iran heeft uitgevoerd op het belangrijkste gasveld van Qatar, als reactie op de beschietingen door Israël op het South Pars-gasveld in Iran, veranderen de dynamiek in de Golfregio volledig, meent beleggingsstrateeg Frank Vranken van Bank Edmond de Rothschild.
"We gaan van verstoring naar vernietiging van energie-installaties. Het blokkeren van de doorgang door de Straat van Hormuz is één ding, het vernietigen van productiecapaciteit is iets heel anders", aldus Vranken, die ook concludeerde dat Trump de stap van Israël niet had zien aankomen.
De markten beginnen zich bewust te worden van deze nieuwe realiteit, aldus Vranken. En dus zullen de prijzen voor een vat Brent "de komende zes maanden boven de 90 dollar per vat blijven", denkt de expert van Edmond de Rothschild.
Moody's denkt intussen dat een recessie onvermijdelijk is als er binnen een paar weken niets verandert. Elke recessie sinds de Tweede Wereldoorlog werd voorafgegaan door een sterke stijging van de olieprijs. De coronapandemie was de enige uitzondering, stelden de analisten van de kredietbeoordelaar. Overigens zag Moody's al voor de oorlog uitbrak een kans van 49 procent op een recessie in de VS binnen een jaar.
Dat had vooral te maken met zwakkere cijfers over de arbeidsmarkt. De Amerikaanse economie groeide in het vierde kwartaal van 2025 met 0,7 procent, wat relatief zwak is. De aandelenmarkt lijkt een recessie nog niet in te prijzen, ondanks de recente dalingen.
"Er sluipen zorgen over stagflatie binnen, nu de prognoses voor de wereldwijde bbp-groei naar beneden worden bijgesteld, terwijl die voor de wereldwijde inflatie stijgen. Dat gezegd hebbende, is de kans op een harde landing nog steeds vrijwel nihil", aldus Vranken van Edmond de Rothschild.
Centrale banken wachten af
Tegen de achtergrond van de oorlog maakten veel centrale banken afgelopen week hun rentebesluit bekend. De Federal Reserve hield het kruit droog en de collega's in de eurozone, Canada, Japan, Zwitserland en Zweden deden dat ook. In Australië werd de rente afgelopen week wel verhoogd, terwijl in China de rente ook ongewijzigd bleef.
Dat de Fed de rente handhaafde, duidt erop dat de Amerikaanse centrale bank de oplopende inflatie als tijdelijk ziet, volgens marktanalist Philip Marey van Rabobank. De Fed houdt daarbij vast aan één renteverlaging in 2026, terwijl de markt die zelf inmiddels al heeft uitgeprijsd, voegde hij eraan toe.
Marey verwacht zelf dit jaar nog 1 à 2 renteverlagingen, maar maakt daarbij een grote kanttekening, gezien de ontwikkelingen in het Midden-Oosten. "Hoe langer de olieprijzen hoog blijven, hoe kleiner de kansen op renteverlagingen worden."
Wat betreft de Bank of England werden de marktverwachtingen voor een renteverhoging afgelopen week verder aangewakkerd, maar ING vindt een langdurige pauze het meest waarschijnlijk.
De Europese Centrale Bank besloot donderdag ook om de rentes te handhaven en voorzitter Christine Lagarde zei in een toelichting dat de ECB "goed gepositioneerd is en toegerust om een zich ontwikkelende, grote schok het hoofd te bieden".
In het zwartste scenario houdt de ECB echter rekening met een inflatie van 4,4 procent in 2026 en van 4,8 procent in 2027. Het basisscenario is een inflatie van 2,6 procent in 2026.
Beleggingsstrateeg Madison Faller van JPMorgan Private Bank hoorde een duidelijke 'toonwijziging' bij de ECB en zag dat de deur naar renteverhogingen nadrukkelijker wordt opengezet.
Faller vindt dat beleggers de vergelijking met 2022 niet te snel moeten maken, toen de energieprijzen hard stegen na de aanval van Rusland op Oekraïne, omdat het vertrekpunt nu anders is.
"De macro-economische achtergrond is steviger", aldus de expert van JPMorgan. De ECB "heeft daardoor nog enige ruimte om geduldig te blijven."
De euro/dollar handelde vrijdag op 1,1555.