AEX herstelt flink maar onzekerheid houdt aan
(ABM FN-Dow Jones) De Amsterdamse beurs is afgelopen week flink opgeveerd, te midden van de aanhoudende onzekerheid over de oorlog in het Midden-Oosten en de volatiele olieprijzen als gevolg daarvan.
De AEX sloot vrijdag af op 1.001,66 punten en won zo op weekbasis dik 2 procent. Een week geleden sloot de hoofdindex in Amsterdam op ongeveer 980 punten.
Het herstel in Amsterdam ging afgelopen week gepaard met een hoop onduidelijkheid over het tijdspad voor de oorlog in het Midden-Oosten. Zo verklaarde de Amerikaanse president Donald Trump dat de oorlog bijna voorbij is, maar waren er ook andere geluiden in zijn omgeving, waardoor van de-escalatie nog geen sprake lijkt.
Als gevolg van de Amerikaanse en Israëlische aanvallen, blokkeert Iran de belangrijke Straat van Hormuz, en worden olieleveringen steeds moeilijker. Ook omdat Iran de golfstaten in de regio bestookt met raketten en drones, waardoor die hun olieproductie (tijdelijk) stilleggen.
Zaterdagnacht bestookten de VS het eiland Kharg, de belangrijkste oliehub van Iran. Verder wil Trump dat andere landen oorlogsschepen sturen om te helpen met het veilig maken van de Straat van Hormuz.
De olieprijzen koersten maandagochtend vroeg naar 120 dollar en noteerden vrijdag net onder de 100 dollar per vat, toen er berichten kwamen dat Amerikaanse sancties op Russische olie tijdelijk worden opgeschort. Analisten zien dit echter niet als een effectief middel.
"De sancties hebben geen wezenlijke invloed gehad op de Russische productie, maar alleen op de prijs en de markten waarin zij verkopen, waardoor zij over weinig extra aanbod beschikken", schreven analisten van financieel dienstverlener Siebert Williams Shank.
Volgens Joost van Leenders van Van Lanschot Kempen is de schade aan energie-infrastructuur tot nog toe beperkt, "dus als het conflict tot een einde komt, kunnen energieprijzen snel herstellen en markten kalmeren", denkt de beleggingsspecialist.
"Met een beleggingshorizon van zo’n zes maanden gaan we ervan uit dat vooral energietransporten genormaliseerd zullen zijn en dat de wereldeconomie weinig schade zal ondervinden", aldus Van Leenders.
Het Internationaal Energieagentschap sprak afgelopen week af 400 miljoen vaten olie uit de strategische reserves vrij te geven, maar dat sorteerde weinig effect.
"Nu lijkt die 400 miljoen heel veel, maar dit staat gelijk aan slechts vier dagen wereldwijde olieproductie, die voor zo’n 20 procent plat ligt vanwege de blokkade van de Straat van Hormuz en de aanvallen op olie-installaties in de regio", aldus investment manager Simon Wiersma van ING.
"De oorlog in het Midden-Oosten zorgt voor de grootste aanbodverstoring in de geschiedenis van de mondiale oliemarkt", waarschuwde het agentschap verder in zijn maandrapport, waarin het ook aangaf dat het olieaanbod dit jaar veel minder hard zal groeien dan eerder verwacht, met niet 2,4 miljoen maar met 1,1 miljoen vaten per dag.
Ondertussen heeft Iran Mojtaba Khamenei, de zoon van de vermoorde ayatollah Ali Khamenei, benoemd tot nieuwe opperste leider van het land, wat duidt op de voortzetting en versterking van de Islamitische Revolutionaire Garde in plaats van een gematigder compromis. Volgens de Amerikaanse inlichtingendiensten zou het Iraanse regime ondanks de grootschalige aanvallen niet op omvallen staan.
Mojtaba Khamenei benadrukte afgelopen week ook dat de Straat van Hormuz dicht blijft en de Amerikaanse energieminister Chris Wright gaf aan dat de marine pas tegen het einde van de maand mogelijk schepen kan gaan begeleiden in de zeestraat.
De stijgende olieprijzen worden gezien als een bedreiging voor de wereldeconomie en de mogelijke toename van de inflatie als gevolg van de hogere prijzen, zou weer van invloed kunnen zijn op het rentebeleid van de grote centrale banken.
Komende week komen onder meer de Federal Reserve, Europese Centrale Bank, Bank of England en Bank of Japan met rentebesluiten, maar wijzigingen worden nog niet verwacht.
De marktverwachting dat de ECB en de BoE dit jaar de rente zullen verhogen, neemt intussen wel toe. Uit data van Bloomberg blijkt dat een eerste verhoging van 25 basispunten door de ECB inmiddels in juni wordt verwacht en dat er dit jaar ook nog een tweede rentestap volgt. Voor een Britse renteverhoging ligt de kans inmiddels op 70 procent, waar eerder nog werd gerekend op verdere verlagingen.
Van Leenders denkt dat de centrale banken voorlopig een afwachtende houding zullen aannemen.
"De ECB was voorlopig toch al niet van plan om de rente te veranderen. Voor de Fed was de markt in Fed funds futures al wat minder zeker van renteverlagingen. In februari verschoof de eerste verwachte renteverlaging van juni naar juli. Het conflict in het Midden-Oosten heeft de visie dat centrale banken voorlopig de kat uit de boom kijken versterkt", meent de expert van Van Lanschot Kempen.
Maar zelfs als de olieprijs verdubbelt, verwacht de beleggingsspecialist niet dat centrale banken op basis van een "energieprijsschok" de rentes zullen verhogen.
"Die schok zorgt op zichzelf immers al voor een daling van de economische vraag, waardoor de inflatiedruk afneemt", aldus Van Leenders.
De PCE-inflatie in de VS is in januari licht opgelopen, hetgeen ook werd verwacht, terwijl de groei van de Amerikaanse economie in het vierde kwartaal halveerde ten opzichte van een eerdere verwachting.
De oplopende inflatie beperkt de mogelijkheden van de Fed om de rente dit jaar te verlagen, volgens ING, maar daarover zal mogelijk meer duidelijk worden tijdens het rentebesluit van komende woensdag.
De euro/dollar noteerde vrijdag onder de 1,15.