Geopolitieke spanningen drukken AEX weer onder de 1000 punten
(ABM FN-Dow Jones) De Amsterdamse beurs is na een imposante jaarstart, maandag lager gesloten. Dit nadat afgelopen weekend de Amerikaanse president Donald Trump dreigde met nieuwe importheffingen voor een groep Europese landen, waaronder Nederland, vanwege de steun aan Groenland.
De AEX sloot uiteindelijk 1,7 procent lager op 992,73 punten.
Steun vanuit Wall Street was er niet, daar zijn de markten gesloten vanwege de viering van Martin Luther King Day in de VS. De futures werden wel verhandeld en die van de S&P 500 noteerden rond het slot van de Amsterdamse beurs 1,1 procent lager.
Ondertussen komen vanaf maandag in Davos wereldleiders en andere invloedrijke spelers samen tijdens het World Economic Forum, dat tot vrijdag duurt. Daar staat de kwestie Groenland hoog op de agenda. Gehoopt wordt op een de-escalatie.
Er zal dan ook veel aandacht zijn voor de geplande toespraak van President Trump op woensdag. Intussen lijkt Europa er met een gestrekt been in te gaan.
"Er zal een eensgezinde en duidelijke reactie vanuit Europa komen, en we bereiden nu gecoördineerde tegenmaatregelen voor met onze Europese partners", citeerde The Wall Street Journal de Duitse minister van Financiën Lars Klingbeil maandag.
"We zijn bereid oplossingen te vinden. We reiken de hand, maar we laten ons niet chanteren", aldus Klingbeil.
Duitsland en Frankrijk behoren tot de landen die de mogelijkheid opperen van een nooit eerder ingezet instrument, vaak de bazooka genoemd, waarmee de EU zich kan verdedigen tegen economische dwang van een ander land.
Deze maatregel zou het blok aanzienlijke speelruimte geven om exportcontroles in te voeren, tarieven op diensten te heffen, intellectuele-eigendomsrechten te beperken en de mogelijkheden van Amerikaanse bedrijven om in te schrijven op overheidsopdrachten in Europa te beperken, naast andere maatregelen.
Hoewel het dreigement een dramatische escalatie inhoudt, zijn analisten verdeeld.
Zo denken analisten van Pepperstone dat de importheffingen weer een poging van Trump zijn om concessies af te dwingen, en voegde daaraan toe dat beleggers op korte termijn met onrustige markten rekening moeten houden, gevolgd door een opluchtingsrally wanneer er opnieuw een TACO-moment komt: de beurswijsheid dat 'Trump Always Chickens Out'.
Investment manager Simon Wiersma van ING denkt ook dat de soep niet zo heet gegeten zal worden als die wordt opgediend. "Laat je vooral niet misleiden door emotie en onthoud dat periodes van toenemende volatiliteit juist mooie kansen bieden voor de langere termijn", adviseerde hij.
Jefferies verwacht echter dat dit deze keer niet het geval zal zijn.
De macro-economische agenda was maandag dun, maar wel bleek dat de inflatie in de eurozone in december iets meer gedaald is dan verwacht. De inflatie daalde van 2,1 procent in november naar 1,9 procent in december. Voorlopige cijfers wezen voor december op een inflatie van 2,0 procent.
De kerninflatie, dat wil zeggen zonder de volatiele prijzen van voeding, energie, alcohol en tabak, kwam in de laatste maand van 2025 uit op 2,3 procent, conform de voorlopige cijfers. Dat was nog 2,4 procent in november.
Door de geopolitieke escalatie werden goud en zilver naar een nieuw record gestuwd, terwijl bitcoin ruim 2 procent lager noteerde op ongeveer 93.100 dollar.
De oliefutures bewogen beperkt, terwijl de oliemarkten gesloten waren vanwege de Amerikaanse feestdag. De rentes in Europa daalden licht.
De euro/dollar steeg maandag naar 1,1643. De euro herstelde zo van het laagste punt in zeven weken.
De status van de dollar als wereldreservemunt is in het geding, zei analist Thu Lan Nguyen van Commerzbank. Als invoerrechten niet meer volstaan om de ambities van Trump af te dwingen, dan is er een "toenemend risico dat hij zijn toevlucht zal nemen tot economische sancties als drukmiddel."
De EU zou internationale betalingen in dollars kunnen gaan vermijden, om de sancties te omzeilen, denkt Nguyen. Als beleggers zien dat de dominantie van de dollar gevaar loopt en bang worden voor een significante waardedaling, dan zou de instroom van kapitaal kunnen opdrogen, terwijl dat juist de begrotingstekorten van de Verenigde Staten financiert, waarschuwde de analist.
Stijgers en dalers
In de AEX was het aantal winnaars beperkt maar wist KPN 2,2 procent bij te schrijven. ASMI steeg met 0,4 procent, na een onverwachte en sterke update over het vierde kwartaal. Zowel de orders als de omzet vielen mee, zag analist Michael Roeg van Degroof Petercam. Daarom zal de analist zijn koersdoel verhogen.
Besi en ASML verloren maandag 2,4 en 4,0 procent, terwijl Philips onderaan eindigde met een koersdaling van 4,5 procent.
In de AMX wonnen OCI en Flow Traders 2,5 en 0,8 procent. De bouwers Heijmans en BAM hadden daarentegen een slechte dag en verloren 4,0 en 5,1 procent.
Biotechbedrijven Pharming en Galapagos belandden ook onderaan met verliezen van 4,9 en 5,4 procent.
Bij de smallcaps ging de dagwinst naar Theon, dat 4,0 procent kon bijschrijven, terwijl Alfen, PostNL, Avantium en Envipco tussen de 3,2 en 4,7 procent verloren.