Media: veiligheidsgaranties Oekraïne mogelijk gebaseerd op Artikel 5 NAVO-verdrag
(ABM FN-Dow Jones) Een belangrijk aandachtspunt van de besprekingen op maandag tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in het Witte Huis zijn de veiligheidsgaranties voor het land na een eventueel vredesakkoord met Rusland, en de rol die de VS hierin mogelijk kunnen spelen. Deze garanties zouden gebaseerd kunnen zijn op Artikel 5 van het NAVO-verdrag, meldden diverse media zondag.
“Veel zal draaien om het soort veiligheidsgaranties waar Oekraïne naar op zoek is”, zei de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio zondag tegen Fox News. De VS moet nu de details van het voorstel uitwerken, zei hij, en het vervolgens aan Rusland voorleggen en Moskou ertoe bewegen het te accepteren.
Speciaal gezant Steve Witkoff zei zondag tegen CNN dat de VS en Rusland vrijdag in Alaska tot een akkoord zijn gekomen dat de VS en andere landen Oekraïne effectief een soortgelijke bepaling als Artikel 5 kunnen aanbieden, verwijzend naar de NAVO-bepaling die stelt dat als één bondgenoot wordt aangevallen, dit wordt beschouwd als een aanval op alle lidstaten.
Maar Witkoff zei dat het akkoord niet zo ver ging dat Oekraïne zijn lang gekoesterde doel van NAVO-lidmaatschap kan bereiken.
"Poetin zegt dat toetreding tot de NAVO een rode vlag is", aldus Witkoff.
Europese leiders zullen maandag samen met Zelensky naar Washington reizen voor een ontmoeting met Trump, met als doel eensgezindheid te bereiken in het verzet tegen de Russische pogingen om de vredesvoorwaarden te dicteren.
De leiders van Frankrijk, Duitsland, Italië, het Verenigd Koninkrijk, Finland, de Europese Unie en de NAVO hebben aangegeven dat zij Zelensky zullen vergezellen naar het Witte Huis.
De Oekraïense president had zondag al een ontmoeting met de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, en een videogesprek met de Europese leiders.
"Het is erg belangrijk dat u bij ons bent en dat we samen met Amerika spreken", zei Zelensky in Brussel.
"Het is cruciaal dat Europa nu net zo verenigd is als in het begin, zoals in 2022", toen Rusland zijn grootschalige invasie van Oekraïne uitvoerde, volgens Zelensky.
"Deze eenheid draagt echt bij aan echte vrede en moet sterk blijven", aldus de president.
Europese functionarissen verwachten dat Zelensky onder druk zal worden gezet door Trump om een akkoord te accepteren dat vrijdag door de Russische president Vladimir Poetin tijdens hun ontmoeting in Alaska is geschetst.
Volgens de functionarissen die bekend zijn met de besprekingen zou Oekraïne zich volgens dat voorstel terugtrekken uit en afstand doen van de oostelijke Donbas-regio, inclusief delen van de regio Donetsk die het nog steeds controleert. In ruil daarvoor zou Rusland het conflict langs de huidige contactlijn in Zaporizhzhia en Kherson bevriezen, schreef The Wall Street Journal.
De functionarissen zeiden dat de belangrijkste taak voor Zelensky op maandag zal zijn om Trump ervan te overtuigen dat er andere, betere alternatieven zijn om het belangrijkste doel van de Amerikaanse president, namelijk een snelle beëindiging van de oorlog, te bereiken.