AI-correctie verandert fundamenteel niks ● markten herstellen voorzichtig ● sterke Amerikaanse economie vergroot rentezorgen

Een nieuwe week, nieuwe kansen, zullen we maar zeggen. Na de forse koersuitslagen van vorige week kunnen beleggers waarschijnlijk wel wat rust gebruiken. Of we die ook krijgen, is natuurlijk een tweede. De Amerikaanse tussentijdse verkiezingen zijn achter de rug, maar de gevolgen ervan beginnen op de financiële markten pas echt zichtbaar te worden.

Van verkiezingsopluchting naar AI-zorgen

Soms hebben financiële markten maar één dag nodig om volledig van gedachten te veranderen. Woensdag vierden beleggers de duidelijkheid die de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen brachten nog met een stevige beursrally. Donderdag bleek die opluchting van korte duur. De Democraten hebben beide kamers van het Congres veroverd. Daarmee is niet alleen de politieke speelruimte van president Trump kleiner geworden, maar dringt zich ook een nieuwe vraag op: wat gaat een Democratisch Congres doen met de regulering van kunstmatige intelligentie?

Die vraag bleek voldoende voor een stevige afwaardering van vrijwel alles wat met AI, halfgeleiders en datacenters te maken heeft. Donderdag verloor de S&P 500-index 4,4%, de Dow Jones 3,4% en de Nasdaq Composite zelfs 5,5%. De Philadelphia Semiconductor Index kelderde met 12%. Dat zijn indrukwekkende percentages voor één handelsdag. Maar zoals we weten, staat een forse koersbeweging niet automatisch gelijk aan een even grote verandering van de fundamentele vooruitzichten.

Dat is precies de boodschap van onze vrijdag gepubliceerde analyse, Tech-correctie is niet het einde van het AI-thema. De zorgen zijn niet uit de lucht gegrepen. Vooral in Texas kunnen strengere eisen op het gebied van elektriciteits- en watergebruik, netcapaciteit en lokale energiekosten, in combinatie met mogelijke wijzigingen in fiscale stimuleringsmaatregelen, de bouw van datacenters duurder en trager maken. Dat verandert echter weinig aan de enorme onderliggende vraag naar rekenkracht. Bovendien kunnen datacenters ook elders worden gebouwd.

AI-hype voorbij? Niet zo snel

Ook de bedrijfsresultaten geven voorlopig weinig aanleiding om te concluderen dat de AI-investeringscyclus voorbij is. Ongeveer 90% van de IT-bedrijven die over het derde kwartaal rapporteerden, overtrof de winstverwachtingen. Tegelijkertijd genereren de hyperscalers nog altijd aanzienlijke operationele kasstromen. De discussie verschuift wel steeds meer van ‘hoe hard groeit AI?’ naar ‘wat levert al dat geïnvesteerde kapitaal uiteindelijk op?’.

De waarderingen zijn na de correctie bovendien flink gedaald, terwijl de onderliggende winstvooruitzichten veel minder sterk zijn verslechterd. Ook positionering en het gebruik van hefboomposities speelden waarschijnlijk een belangrijke rol. Als een zwaargewicht als Nvidia in één handelssessie 9,3% verliest, worden ook indexfondsen, systematische strategieën en risicolimieten geraakt. Daardoor kan een verkoopgolf zichzelf tijdelijk versterken en kunnen koersen harder dalen dan het onderliggende nieuws rechtvaardigt.

Enige relativering kan dus geen kwaad. De Nasdaq Composite staat inmiddels meer dan 12% onder de piek van begin oktober. Sinds 2000 bedroeg de gemiddelde tussentijdse daling binnen een kalenderjaar ongeveer 21%, terwijl de index in 20 van de afgelopen 26 kalenderjaren uiteindelijk toch een positief rendement behaalde. Volatiliteit en technologie zijn nu eenmaal geen vreemden van elkaar.

Voor onze positionering verandert het fundamentele beeld daarom voorlopig niet. We handhaven een neutrale visie op aandelen als geheel, maar blijven binnen aandelen positief over IT en het structurele AI-thema. De recente correctie lijkt vooral de overgang te markeren van enthousiasme naar meer selectiviteit. Beleggers zullen kritischer kijken naar balansen, kasstromen en vooral naar het vermogen van bedrijven om de enorme AI-investeringen uiteindelijk om te zetten in duurzame winstgroei. Dat is belangrijker dan de koersbeweging van één of twee handelsdagen.

Volatiliteit biedt bovendien vaak kansen. Vrijdag daalde de VIX-index, de angstgraadmeter van de S&P 500-index, alweer met meer dan 9% tot onder de 26 punten.

Nvidia zorgt voor nieuwe onzekerheid

Dat betekent natuurlijk niet dat de rust vandaag onmiddellijk terugkeert. Integendeel. Het bestuur van Nvidia onderzoekt berichten rond topman Jensen Huang en het aandeel stond buiten de reguliere handel ongeveer 4% lager. Volgens die berichten zou Huang een relatie hebben gehad met een Chinese spion. Na de afstraffing van vorige week komt dat nieuws voor de technologiesector op een nogal ongelukkig moment.

Opvallend genoeg laten Aziatische chipaandelen zich daar vanochtend niet al te veel door afschrikken. Vooral de beurs van Taiwan veert stevig op. De Taiex-index is vanmorgen bijna 5% hoger gesloten, terwijl TSMC en MediaTek ieder minstens 6% wonnen. Ook Japanse aandelen herstellen sterk en de meeste andere Aziatische beurzen kleuren vanochtend groen. De Nikkei-index noteert op het moment van schrijven 2,4% hoger en de Topix-index wint 3,1%. In Hongkong staat de Hang Seng-index 0,2% hoger, terwijl de CSI 300-index 0,3% wint. Het past in het beeld dat beleggers voorzichtig weer onderscheid proberen te maken tussen fundamentele ontwikkelingen en sentiment. De Zuid-Koreaanse beurs blijft volatieler. Daar is de eerdere winst inmiddels verdampt en noteert de markt rond 07.20 uur 0,9% lager.

Goedkopere olie biedt verlichting

De politiek laat zich ondertussen ook via de oliemarkt voelen. Brent noteert ruim 1% lager rond $97 per vat en WTI rond $91, nadat de olieprijzen vorige week met meer dan 16% daalden. Beleggers rekenen erop dat de Democratische overwinning ruimte creëert voor hernieuwde diplomatie met Iran, waardoor een deel van de geopolitieke risicopremie uit de olieprijs verdwijnt.

Dat is slecht nieuws voor energiebedrijven, maar bepaald niet voor iedereen. Lagere energieprijzen verlichten de kosten voor consumenten en veel bedrijven en kunnen uiteindelijk ook de inflatiedruk verminderen. Vooral energie-importerende economieën, zoals India, profiteren daarvan.

Ook vanuit China kwam een klein steuntje in de rug. Beijing heeft de aanvullende invoerheffing van 24% op Amerikaanse goederen nog eens twee maanden opgeschort, tot januari. Het algemene tarief van 10% blijft bestaan. Van een nieuwe liefdesrelatie tussen Washington en Beijing is dus geen sprake, maar voorlopig evenmin van een nieuwe vechtscheiding. Dat is al heel wat.

Europa zoekt opnieuw richting

Europese aandelen hadden vrijdag last van dezelfde verkoopdruk die Wall Street eerder in de week trof. Technologie- en halfgeleideraandelen (+0,7%) herstelden vrijdag enigszins, terwijl alle andere sectoren de laatste handelsdag lager afsloten. De dalende olieprijs werkt daarbij twee kanten op: negatief voor energiebedrijven (-1,4%), maar gunstig voor energie-intensieve ondernemingen en consumenten. Dat laatste zagen we vrijdag overigens nog niet terug in de koersen.

In Italië krijgt de consolidatieslag binnen de bankensector ondertussen een vervolg. De toezichthouder heeft het biedingsdocument voor de combinatie van Intesa Sanpaolo en Monte dei Paschi goedgekeurd. Vandaag komt bovendien UniCredit met cijfers.

Dichter bij huis gaat de aandacht ook uit naar de toekomstige leiding van de ECB. Klaas Knot heeft aangegeven niet te zullen aarzelen om in een crisis instrumenten zoals obligatieaankopen in te zetten en sluit zelfs nieuwe instrumenten niet uit. Voor beleggers in perifere staatsobligaties zijn dat interessante uitspraken. Centrale bankiers hopen natuurlijk dat ze dergelijke instrumenten nooit nodig hebben. Beleggers willen vooral weten dat ze beschikbaar zijn.

Op de obligatiemarkt keerde vrijdag eveneens wat rust terug. De Duitse tienjaarsrente sloot 1 basispunt hoger op 3,25%, terwijl de Franse tienjaarsrente met 2 basispunten daalde naar 4,76%. De euro verzwakte met 0,9% tot 1,114 tegenover de dollar.

Wall Street krabbelt voorzichtig op

Vrijdag keerde op Wall Street voorzichtig een deel van de kopers terug. De S&P 500-index steeg 0,31% en de Nasdaq Composite 1,09%, maar daarmee werd de schade van donderdag natuurlijk niet weggepoetst. De Dow Jones Industrial Average, waarin relatief veel waardeaandelen zijn opgenomen, daalde met 0,5%.

De Amerikaanse arbeidsmarktcijfers over oktober waren sterker dan verwacht. Er kwamen in oktober 165.000 banen bij, veel meer dan de verwachte 70.000. Bovendien werd de banengroei over de voorgaande twee maanden met in totaal 84.000 naar boven bijgesteld en daalde de werkloosheid van 4,2% naar 4,1%. Van een duidelijke vertraging van de Amerikaanse economie lijkt daarmee geen sprake. Eerder wijzen de cijfers op een versnelling.

Dat zette vrijdag aanvankelijk zowel de dollar als de rente hoger. De Amerikaanse tienjaarsrente steeg met 2 basispunten naar 4,86% en de tweejaarsrente met 5 basispunten naar 4,51%. De markt prijst de kans op een renteverhoging volgende maand inmiddels op bijna 80%. Ook wij rekenen vóór het einde van dit jaar op een renteverhoging van een kwart procentpunt door de Amerikaanse centrale bank (de Fed). Over de gehele week daalden de obligatierentes echter licht, mede doordat beleggers verwachten dat een Democratisch Congres een deel van de meest expansieve plannen van Trump kan afremmen.

Dat speelt ook bij de Fed. Het nieuwe Congres maakt het voor Trump moeilijker om de centrale bank naar zijn hand te zetten. Voor financiële markten is dat niet onbelangrijk. Beleggers houden van renteverlagingen, maar uiteindelijk nog veel meer van een geloofwaardige centrale bank.

Azië herstelt na een turbulente week

Vanochtend zien we in Azië vooral herstel na de slechtste week voor regionale aandelen in ruim anderhalf jaar. Taiwan springt eruit, terwijl ook Japan stevig herstelt. De Japanse tienjaarsrente loopt daarbij weer op richting 2,685%, nadat de daling van vorige week kennelijk als wat overdreven wordt beschouwd.

Het beeld is echter niet overal even sterk. Zuid-Korea opende duidelijk hoger, maar gaf later een flink deel van de winst prijs. Ook China blijft achter bij het bredere regionale herstel van technologieaandelen.

De Chinese producentenprijzen stegen in oktober met 5,7% op jaarbasis, tegenover een verwachte stijging van 5,3%. Dat is het hoogste tempo sinds juni 2022. Tegelijkertijd zwakte de consumentenprijsinflatie af van 0,9% naar 0,7%. Dat onderstreept vooral dat de inflatiedynamiek wereldwijd nog lang niet overal dezelfde kant op beweegt.

Goud omhoog, olie onder druk

De bewegingen buiten de aandelenmarkt vertellen ondertussen hetzelfde verhaal van onzekerheid. Goud stijgt met ongeveer 1% en profiteert opnieuw van de vraag naar veilige havens, terwijl de olieprijs dicht bij de fors lagere niveaus van vorige week blijft.

Vooral de combinatie van dalende olieprijzen en lagere obligatierentes is interessant. Als die beweging aanhoudt, neemt een deel van de druk op consumenten, bedrijven en waarderingen af. Na de sterke Amerikaanse arbeidsmarktcijfers zullen beleggers echter eerst willen zien of de inflatiecijfers dat verhaal bevestigen.

Agenda van vandaag

Vandaag staan geen echt grote mondiale macrocijfers op de agenda. Wel spreken onder anderen Andrew Bailey, president van de Bank of England, en ECB-bestuurder Piero Cipollone.

De belangrijkste macro-economische afspraak van de week volgt morgen, met de Amerikaanse inflatiecijfers over oktober. Voor de maandelijkse totale inflatie wordt een afzwakking naar 0,3% verwacht, tegenover 0,6% in september. Na de verkiezingen, de forse bewegingen in technologieaandelen en de rally op de obligatiemarkt zal dat cijfer waarschijnlijk extra aandacht krijgen.

Op het bedrijvenfront komen vandaag onder meer UniCredit, KKR, Occidental Petroleum, Hannover Re en Constellation Energy met resultaten. Vooral bij Occidental zal ongetwijfeld scherp worden gekeken naar de gevolgen van de recente daling van de olieprijs.

Rond 07.45 uur wijzen de futures (termijncontracten) op een vrijwel vlakke Europese opening. De Euro Stoxx 50-future staat ongeveer 0,05% lager en de DAX-future circa 0,2% lager, terwijl de FTSE 100-future ongeveer 0,1% hoger noteert.

In de VS ziet het beeld er iets positiever uit. De E-mini S&P 500-future staat ongeveer 0,4% hoger, de E-mini Nasdaq-100-future noteert rond 0,1% in de plus en de Dow-future staat ongeveer 0,7% hoger. Daarmee lijkt Wall Street voorlopig verder te willen herstellen van de klap van vorige week, al blijft technologie relatief achter door de onzekerheid rond Nvidia. Futures zijn uiteraard niet meer dan een indicatie en kunnen vóór de opening nog behoorlijk veranderen.

De belangrijkste les van vorige week lijkt duidelijk. De risico’s rond AI zijn toegenomen en beleggers worden kritischer. Strengere regelgeving verandert echter niet van de ene op de andere dag de enorme behoefte aan rekenkracht en de structurele investeringen in AI. De AI-hype lijkt daarmee een nieuwe fase in te gaan. Beleggers nemen niet langer zonder meer genoegen met hoge investeringen en ambitieuze groeiverhalen, maar willen steeds nadrukkelijker zien welk rendement daar uiteindelijk tegenover staat. Dat maakt de markt kritischer en waarschijnlijk ook volatieler, maar betekent nog niet dat het structurele AI-thema voorbij is. Het is daarom verstandig om ons niet te veel te laten leiden door de koersuitslagen van één of twee handelsdagen.

Goed om te weten

Beleggen brengt risico’s en kosten met zich mee. Je kunt jouw inleg of een deel hiervan verliezen. Lees meer over de risico's van beleggen.

Deze publicatie is opgesteld namens ING Bank N.V., en slechts bedoeld ter informatie. ING Bank N.V. betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING Bank N.V. geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Overneming van gegevens uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron wordt vermeld. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431, en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM). ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V.