Rentes lopen verder op ● AI draagt aandelenmarkt ● aandacht voor banenrapport VS

Vandaag is alweer de laatste maandag van september. Het is de tijd van het jaar waarin beleggers zich realiseren dat er nog slechts drie maanden resten om alle voorspellingen voor 2026 alsnog werkelijkheid te laten worden. Dat leidt traditioneel tot iets meer nervositeit dan wellicht gerechtvaardigd is.

Alsof de markten nog niet genoeg hadden om over na te denken, kwamen daar afgelopen weekend opnieuw geopolitieke spanningen bij. Eén ding lijkt inmiddels zeker: beleggers die hoopten op een rustige afsluiting van het derde kwartaal, worden voorlopig niet geholpen door de actualiteit.

Olie, rente en geopolitiek bepalen het sentiment

De financiële markten worden momenteel gedomineerd door drie nauw met elkaar verbonden thema's: de impasse rond de Straat van Hormuz, verder oplopende obligatierentes en de aanhoudende AI-gedreven concentratie binnen aandelenmarkten.

Het weekend bracht weinig positief nieuws. President Trump wees het Iraanse voorstel af om de Straat van Hormuz binnen zeven dagen te heropenen. Daarmee verdween de hoop op een snelle oplossing en reageerde de oliemarkt direct. Brentolie stijgt vanochtend tot boven de $106 per vat, terwijl WTI boven de $94 noteert. Hogere energieprijzen hebben de vervelende eigenschap inflatieverwachtingen opnieuw aan te wakkeren, juist op het moment dat centrale banken hoopten dat deze discussie achter hen lag.

Obligatiemarkten anticiperen op verdere renteverhogingen

De obligatiemarkt reageert voorspelbaar op deze ontwikkelingen. De Amerikaanse tienjaarsrente loopt vanochtend met vier basispunten op naar 5,20%, terwijl de tweejaarsrente stijgt naar 4,90%. Beleggers houden steeds nadrukkelijker rekening met een tweede opeenvolgende renteverhoging door de Amerikaanse centrale bank (de Fed) in oktober. De kans op een renteverhoging volgende maand wordt inmiddels ingeschat op 68%. Voor de markten weegt dit momenteel zwaarder dan individuele bedrijfsresultaten of analistenrapporten.

Daar komt bij dat beleggers met enige verbazing hebben gereageerd op Trumps opmerkingen over een mogelijke Amerikaanse exportban op diesel. Mocht een dergelijk scenario werkelijkheid worden, dan kunnen de Europese energieprijzen opnieuw stijgen. Vooralsnog blijft het bij speculatie, maar financiële markten worden vaak sterker beïnvloed door mogelijke ontwikkelingen dan door reeds vaststaande feiten.

Energiezorgen blijven Europese markten achtervolgen

De Europese aandelenmarkten sloten vrijdag nog redelijk positief af. De DAX won 0,56% en eindigde op 25.408 punten, terwijl de FTSE 100 met 0,14% steeg. Alleen de CAC 40 bleef licht achter met een verlies van 0,04%. De Stoxx Europe 600-index sloot de week af met een winst van 0,35%, aangevoerd door financiële waarden, die 1,1% stegen.

Op de laatste handelsdag van de week profiteerden de markten nog van de verwachting dat diplomatieke vooruitgang rond Hormuz mogelijk zou zijn. Die hoop lijkt inmiddels vervlogen. De olieprijs daalde vrijdag nog met meer dan 2%, wat tijdelijk ook voor lagere rentes zorgde. De Duitse tienjaarsrente sloot onveranderd, terwijl de tweejaarsrente met vijf basispunten daalde naar 3,28%.

Onzekerheid rond ECB-bestuur neemt toe

Tegelijkertijd stapelen de uitdagingen voor Europa zich op. Naast de voortdurende energieonzekerheid ontstaat ook onrust over de toekomstige samenstelling van de top van de Europese Centrale Bank (ECB) na het vertrek van Isabel Schnabel. Uiteindelijk draaien centrale banken om geloofwaardigheid en voorspelbaarheid. Zodra daar twijfel over ontstaat, nemen de risico's op marktverrassingen toe.

AI blijft de Amerikaanse markt ondersteunen

Wall Street sloot vrijdag op een relatief positieve noot dankzij optimisme over een mogelijke opening van de Straat van Hormuz. De S&P 500-index steeg met 0,51%, de Dow Jones won 0,9% en de Nasdaq eindigde 0,5% hoger.

Onder de oppervlakte blijft echter hetzelfde beeld zichtbaar: een beperkt aantal AI-gerelateerde bedrijven houdt de stemming op peil, terwijl veel andere sectoren worstelen met hogere rentes en een afkoelende consument.

De AI-hausse lijkt voorlopig nog niet ten einde. Meta's nieuwe Muse-agent zorgde opnieuw voor enthousiasme, terwijl hedgefondsen steeds nadrukkelijker inspelen op de groeiende verschillen tussen winnaars en verliezers op de aandelenmarkt. Daardoor ogen de grote indexen relatief stabiel, terwijl individuele aandelen soms forse koersbewegingen laten zien.

Microsoft steeg vrijdag met bijna 4% en de Philadelphia Semiconductor Index won 1,4%. De MOVE Index daalde met ruim 8%, mede doordat de rentestanden iets terugliepen als gevolg van lagere olieprijzen. De Amerikaanse tienjaarsrente sloot vier basispunten lager op 5,16%.

Zwakke start van de handelsweek in Azië

De Aziatische beurzen begonnen de nieuwe handelsweek aanzienlijk minder positief. De MSCI Asia Pacific Index noteert ongeveer een half procent lager. De Zuid-Koreaanse Kospi-index staat op het moment van schrijven 2,6% lager, terwijl de Chinese CSI 300-index met circa 2% daalt en afzakt naar het laagste niveau in ongeveer een jaar tijd. De Hang Seng Index in Hongkong vormt een uitzondering met een stijging van circa 0,8%.

Opvallend is de ontwikkeling in Japan. De tweejaarsrente loopt daar op tot bijna 2%, het hoogste niveau sinds 1995. Dat onderstreept hoe sterk de verwachtingen zijn toegenomen dat ook de Bank of Japan het monetaire beleid verder zal moeten verkrappen. Jarenlang vormde Japan een uitzondering binnen de wereldwijde rentecyclus, maar die uitzonderingspositie neemt steeds verder af.

Olie- en rentebewegingen versterken elkaar

De stijgende rente blijft het belangrijkste signaal van dit moment. Hogere olieprijzen leiden direct tot hogere inflatieverwachtingen, die op hun beurt zorgen voor oplopende kapitaalmarktrentes. De markt maakt daarmee in feite een relatief eenvoudige rekensom.

Dat betekent niet automatisch dat de economische groei instort of dat aandelenmarkten structureel moeten dalen. Wel neemt de druk op waarderingen toe, vooral in sectoren waar toekomstige winstgroei al royaal in de koersen is verwerkt.

Ook de ontwikkelingen in China verdienen aandacht. De industriële winsten stegen in augustus met slechts 4,2% op jaarbasis, het laagste groeitempo sinds november vorig jaar. Daarmee wordt opnieuw bevestigd dat het economische herstel in China minder krachtig verloopt dan veel beleidsmakers hadden gehoopt.

Agenda van vandaag

De economische agenda voor vandaag is relatief beperkt. In Europa verschijnen onder meer vertrouwensindicatoren uit Finland, detailhandelsverkopen uit Noorwegen en een inkoopmanagersindex uit Oostenrijk. Daarnaast zal veel aandacht uitgaan naar een toespraak van Bank of England-bestuurder Dave Ramsden over quantitative tightening.

Voor de Verenigde Staten staan vandaag geen grote macrocijfers gepland. De aandacht verschuift daarom al naar het Amerikaanse consumentenvertrouwen van morgen, de inflatiecijfers van woensdag en vooral het belangrijke banenrapport van vrijdag. Dat rapport kan een belangrijke rol spelen bij de renteverwachtingen richting de vergadering van de Amerikaanse centrale bank (de Fed) in oktober.

De futures (termijncontracten) wijzen rond 07.30 CET op een verdeeld openingsbeeld. De Euro Stoxx 50-future noteert circa 0,2% hoger, de DAX-future stijgt eveneens 0,2% en de FTSE 100-future wint ongeveer 0,1%.

In de Verenigde Staten staan de futures (termijncontracten) juist onder druk. De S&P 500-index-future noteert ongeveer 0,4% lager, terwijl de Nasdaq 100-future rond 0,7% verliest. Futures (termijncontracten) blijven uiteraard slechts momentopnames en kunnen gedurende de handelsdag aanzienlijk bewegen.

Het marktsentiment blijft daarmee kwetsbaar. Olie, rente en geopolitieke spanningen vormen momenteel een combinatie die beleggers moeilijk kunnen negeren. Tegelijkertijd hebben de financiële markten de afgelopen jaren herhaaldelijk laten zien hoe snel zij zich kunnen aanpassen aan veranderende omstandigheden. Het is daarom verstandig om niet te veel waarde te hechten aan de emotie van het moment, maar de langetermijnontwikkelingen scherp in het oog te houden.

Goed om te weten

Beleggen brengt risico’s en kosten met zich mee. Je kunt jouw inleg of een deel hiervan verliezen. Lees meer over de risico's van beleggen.

Deze publicatie is opgesteld namens ING Bank N.V., en slechts bedoeld ter informatie. ING Bank N.V. betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING Bank N.V. geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Overneming van gegevens uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron wordt vermeld. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431, en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM). ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V.