Oplopende spanningen in het Midden-Oosten ● energieprijzen in de lift ● kapitaalmarktrentes verder omhoog

De koersschermen kleuren overwegend rood. Van Tokio tot New York lijkt het alsof beleggers tegelijkertijd hebben besloten risico’s weer serieuzer te nemen. Dat gebeurt vaker. Het voelt meestal erger dan het uiteindelijk blijkt te zijn. Toch is het lastig om de drie dominante thema’s van dit moment te negeren: oplopende spanningen in het Midden-Oosten, stijgende olieprijzen en wereldwijd stijgende obligatierentes. Eén ding lijkt daarbij duidelijk: de obligatiemarkt heeft momenteel meer invloed op het marktsentiment dan welke aandelenmarkt ook.

Geopolitieke spanningen zetten markten onder druk

De aanval van de Verenigde Staten op doelen in Iran en de daaropvolgende vergeldingsacties van Iran hebben de geopolitieke zorgen opnieuw aangewakkerd. De Straat van Hormuz blijft daarbij het belangrijkste aandachtspunt. Een aanzienlijk deel van de mondiale energiestromen loopt immers door deze strategische zeestraat. Iedere verstoring vertaalt zich vrijwel direct in hogere energieprijzen en oplopende inflatieverwachtingen.

Brentolie noteert inmiddels boven de 95 dollar per vat. De Europese gasprijs is gestegen tot bijna 74 euro per megawattuur, het hoogste niveau sinds 2023. Vooral de dieselprijzen lopen sterk op. Dat is belangrijker dan veel beleggers wellicht beseffen, omdat dieselprijzen doorwerken in transportkosten, logistiek en uiteindelijk ook consumentenprijzen. De markt maakt zich daardoor zorgen dat centrale banken hun strijd tegen de inflatie nog niet kunnen beëindigen.

Daar komt de tegenvallend verlopen G20-bijeenkomst bovenop. Het uitblijven van een gezamenlijke verklaring als gevolg van onenigheid met China over handelsonevenwichtigheden laat zien dat internationale samenwerking momenteel allerminst vanzelfsprekend is. Ook dat draagt niet bij aan het vertrouwen van beleggers.

Europa blijft worstelen met hogere rentes

Europese aandelen sloten gisteren lager. De combinatie van stijgende rentes, hogere energieprijzen en geopolitieke onzekerheid zorgde voor een duidelijke afname van de risicobereidheid onder beleggers. De Stoxx Europe 600-index verloor 0,6%.

Financiële waarden daalden met 0,4%, mede doordat hogere marktrentes vragen oproepen over de waarderingen van obligatieportefeuilles. Energiegerelateerde bedrijven vormden met een stijging van 2,4% een positieve uitzondering dankzij de oplopende olieprijs.

Ook de inflatiecijfers zetten de markt aan het denken. De inflatie in de eurozone versnelde vorige maand van 2,9% naar 3,3%, geheel in lijn met de verwachtingen van analisten, maar wel in de verkeerde richting. De kerninflatie vertraagde daarentegen licht van 2,5% naar 2,4%, terwijl 2,5% was verwacht. Dat suggereert dat zogeheten tweederondeffecten vooralsnog minder sterk zijn dan gevreesd.

Ondertussen liepen de Europese rentes over vrijwel de gehele linie op. De Duitse tienjaarsrente steeg met 2 basispunten naar 3,34%, het hoogste niveau sinds 2011.

Wall Street kijkt vooral naar de obligatiemarkt

Ook op Wall Street ontbrak een duidelijke aanleiding voor optimisme. Technologieaandelen verloren 1%, terwijl financiële waarden 0,9% lager sloten. Opnieuw ging de meeste aandacht uit naar de obligatiemarkt.

De Amerikaanse tienjaarsrente steeg met 5 basispunten naar 4,80% en sloot op het hoogste niveau sinds begin 2025. De dertigjaarsrente bereikte 5,27%. Daarmee lijkt de obligatiemarkt te signaleren dat een periode van hogere inflatie voorlopig nog niet achter ons ligt.

Zolang de energieprijzen blijven stijgen, zullen ook de inflatieverwachtingen hoog blijven. Een renteverhoging door de Amerikaanse centrale bank (de Fed) of een daling van de energieprijzen lijkt nodig om de lange rente opnieuw omlaag te krijgen. Een andere mogelijkheid is een duidelijke verslechtering van de economische vooruitzichten. Dat zou echter vooral gunstig zijn voor beleggers in staatsobligaties en veel minder voor aandelenbeleggers.

Dat de Amerikaanse rentes gisteren niet nog sterker opliepen, was te danken aan een lager dan verwacht aantal openstaande vacatures. In juli kwam dit aantal uit op 7,27 miljoen, tegenover een verwachting van 7,31 miljoen. Het cijfer voor juni werd bovendien neerwaarts bijgesteld van 7,35 miljoen naar 7,18 miljoen. Daarmee zijn er opnieuw aanwijzingen dat de Amerikaanse arbeidsmarkt geleidelijk afkoelt.

Voor de Fed zal dit waarschijnlijk nog onvoldoende reden zijn om later deze maand af te zien van een renteverhoging. De markt schat die kans momenteel op iets minder dan 70%.

Azië volgt met forse koersdalingen

De negatieve stemming zet zich vanochtend voort in Azië. De MSCI Asia Pacific Index verliest ongeveer 2% en beleeft daarmee de slechtste handelsdag in ruim een maand.

Vooral Japan springt in het oog. De Nikkei-index daalt circa 3%, terwijl Japanse langlopende staatsrentes nieuwe hoogtepunten bereiken. De Bank of Japan lijkt daarmee steeds dichter bij een nieuwe renteverhoging te komen. Wie tien jaar geleden had voorspeld dat Japan ooit een bijdrage zou leveren aan wereldwijde rentestijgingen, zou waarschijnlijk met ongeloof zijn aangekeken.

Ook elders in Azië staan de beurzen onder druk. De Kospi-index in Zuid-Korea noteert op het moment van schrijven ruim 3% lager. De Hang Seng-index verliest 0,9%, de CSI 300-index daalt 1,4% en de beurs van Taiwan levert 1,5% in.

Overal is hetzelfde patroon zichtbaar: hogere inflatieverwachtingen, stijgende obligatierentes en een sterkere Amerikaanse dollar.

Waarom de rente de sleutel blijft

De kern van de huidige marktbewegingen ligt bij de obligatiemarkt. De Amerikaanse tienjaarsrente liep tijdens de Aziatische handel op tot 4,81%, terwijl de dertigjaarsrente uitkwam op 5,27%. Niet alleen in de Verenigde Staten, maar ook in Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Japan lopen de rentes stevig op.

Markten schatten inmiddels een kans van ongeveer twee derde op een renteverhoging door de Fed later deze maand. Tegelijkertijd klinkt ook vanuit de Europese Centrale Bank een relatief stevige toon. ECB-bestuurder Gabriel Makhlouf gaf aan dat verdere renteverhogingen mogelijk blijven als de inflatie opnieuw onverwacht oploopt.

Daarnaast vragen beleggers een hogere risicopremie voor leningen aan landen die minder strikt omgaan met begrotingsdiscipline. En dat aantal lijkt toe te nemen.

Ook de enorme investeringen in kunstmatige intelligentie drijven de vraag naar kapitaal verder op, wat eveneens bijdraagt aan hogere rentes. Uiteindelijk zullen hogere rentes een rem zetten op de economische groei. Dat is een belangrijke reden waarom wij, ondanks de hoge winstgroeiverwachtingen, geen extra risico toevoegen aan de ING-beleggingsstrategieën en vasthouden aan een neutrale weging van aandelen.

Agenda van vandaag

De futures (termijncontracten) op de Amerikaanse aandelenindices noteren vanochtend onveranderd voor de Dow Jones-index en licht lager voor de Nasdaq-index. Dat wijst op een vlakke tot licht negatieve opening van Wall Street later vandaag. De Europese beurzen lijken ongeveer 0,5% lager van start te gaan.

Op de agenda staat onder meer het arbeidsmarktrapport van loonstrookjesverwerker ADP. Voor augustus wordt gerekend op 47.000 nieuwe banen, iets meer dan de 44.000 die in juli werden gemeld.

Daarnaast gaat een nieuwe ronde van het resultatenseizoen van start voor verschillende grote technologiebedrijven. De aandacht zal vooral uitgaan naar Broadcom. Beleggers zullen daarbij scherp letten op de verwachtingen rond AI-gerelateerde chipverkopen en investeringen in datacenters. Ook Hewlett Packard Enterprise en NetApp openen vandaag de boeken.

Goed om te weten

Beleggen brengt risico’s en kosten met zich mee. Je kunt jouw inleg of een deel hiervan verliezen. Lees meer over de risico's van beleggen.

Deze publicatie is opgesteld namens ING Bank N.V., en slechts bedoeld ter informatie. ING Bank N.V. betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING Bank N.V. geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Overneming van gegevens uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron wordt vermeld. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431, en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM). ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V.