Renteschok in Japan ● waardering aandelen onder druk ● Japanse obligaties herstellen

De kwestie Groenland doet het sentiment op de markten geen goed, maar de echte reden achter de daling op de beurzen is naar mijn mening de sterke stijging van kapitaalmarktrentes in de afgelopen dagen. Dat komt niet geheel onverwacht. We hebben het er hier al vaker over gehad dat lange rentes wat zullen oplopen. Daar kunnen bedrijven en beleggers prima mee leven, zolang de rente niet te snel stijgt. De extreme stijging van de rentes gisteren op Japanse staatsobligaties leidde dan ook tot een schokgolf op de obligatiemarkten in de rest van de wereld.

Hogere rentes zetten waarderingen onder druk

Beleggers twijfelen aan de betaalbaarheid van de plannen van premier Takaichi, die na de aangekondigde verkiezingen een wat ruimer fiscaal beleid wil gaan voeren – mits ze die verkiezingen wint natuurlijk. Dat leidde in de afgelopen dagen tot een exodus van beleggers uit Japanse staatsobligaties, met hogere rentes als gevolg. Hogere kapitaalmarktrentes drukken op de waardering van risicovolle beleggingscategorieën, waaronder aandelen. Die hogere rentes hadden we al voorzien en zijn één van de redenen waarom we verwachten dat de waarderingen van aandelen (koers-winstverhoudingen) dit jaar niet verder zullen oplopen, maar juist iets zullen dalen.

Impact Trump op markten is beperkt

Iets lagere waarderingen hoeven helemaal geen ramp te zijn, zolang de winstgroei van bedrijven – en dát is waarin we investeren – blijft toenemen. En die winstgroei(verwachting) is op dit moment prima. Daar zal de kwestie Groenland op korte termijn helemaal niets aan veranderen. Wat het op de lange termijn betekent, weet niemand. Zonder de fratsen van Trump te bagatelliseren, lijkt de economische impact van alles wat hij in het afgelopen jaar heeft gedaan – en dat is veel – zeer beperkt. Alle doemverhalen ten spijt. Zijn manier van ‘communiceren’ leidt vooral tot veel ruis en volatiliteit. Daar moet je als belegger doorheen kijken. En als dat lukt, zijn momenten van angst en twijfel juist de allerbeste koopmomenten. En zeker niet de momenten om uit te stappen!

Volatiliteit loopt op

Gisteren steeg de MOVE-index, de volatiliteitsgraadmeter van Amerikaanse staatsobligaties, met bijna 15% naar 66,7 punten. Dat is een bijzonder sterke stijging. Deze index daalde vorige week nog naar het laagste niveau sinds 2021, dus een tegenreactie was te verwachten. Dat geldt ook voor de VIX-index, de volatiliteitsindex van de S&P 500, die in de afgelopen weken behoorlijk was gedaald, mede door grote shortposities in deze index. Ook hier kon je een correctie verwachten. Wat de aanleiding zou zijn, was echter niet te voorspellen – achteraf weten we wat het was. Gisteren steeg de VIX-index met 6,6% tot boven de 20 punten.

Twijfel op Europese beurzen

Op de Europese aandelenbeurzen heerste gisteren een stemming van twijfel en onzekerheid. Wat gaat Europa doen en wat gaat Trump doen? Geen idee. Wat we echter vaak zien, is dat beleggers eerst handelen (in dit geval verkopen) en daarna pas gaan nadenken. De retoriek van Trump (zoals dreigen met 200% importheffingen op champagne) draagt niet bij aan het sentiment, maar de belangrijkste oorzaak van de koersdaling op de aandelenbeurzen is de oplopende volatiliteit op de obligatiemarkt, met hogere rentes als gevolg.

Alle grote Europese aandelenbeurzen eindigden gisteren in de min. De Stoxx Europe 600 index sloot 0,7% lager. IT-aandelen (+0,5%) en olieaandelen (+0,2%) wisten zelfs nog in de plus te sluiten. Van paniek was geen sprake. De rentestijging op euro staatsobligaties viel ook nog wel mee: de Duitse tienjaarsrente steeg met slechts 2 basispunten naar 2,86%. Rentegevoelige sectoren zoals nutsbedrijven (-1,3%) en beursgenoteerd vastgoed (-1,7%) stonden duidelijk onder druk.

Negatieve stemming op Wall Street

De stijging van de rente op Amerikaanse staatsobligaties was iets substantiëler. Ik lees weer vaker over ‘Sell America’, als protest tegen het beleid van Trump. Dat lijkt me geen winnende beleggingsstrategie. Dat een Deens pensioenfonds van plan is zijn Amerikaanse staatsobligaties (ongeveer $100 miljoen) te verkopen, kunnen we gerust als retoriek beschouwen. De Amerikaanse tienjaarsrente steeg gisteren met 7 basispunten naar 4,29%, terwijl de tweejaarsrente met slechts 1 basispunt steeg naar 3,60%. We verwachten dat de rentecurve in de VS dit jaar verder zal ‘versteilen’. In het negatieve sentiment daalde de S&P 500 index ruim 2%, waarmee de winst voor dit jaar is verdwenen. De Nasdaq leverde 2,4% in en de Dow Jones sloot 1,8% lager. Voor een herstel op de beurzen is een terugkeer van rust op de obligatiemarkt een belangrijke voorwaarde.

Japanse obligaties herstellen van correctie

In Japan zien we vanmorgen een correctie op de stijging van gisteren en dalen de lange rentes. Een oproep van de Japanse minister van Financiën, Satsuki Katayama, om vooral rustig te blijven, lijkt effect te hebben. Kopers keren terug en zetten de tienjaarsrente 7 basispunten lager. De veertigjaarsrente daalt zelfs met 18 basispunten naar 4,02%, waarmee een groot deel van de stijging van gisteren ongedaan wordt gemaakt. De yen verzwakt licht tot net boven de 158 tegenover de dollar. Na een flink lagere opening is de Nikkei-index aardig hersteld, maar staat nog wel 0,4% lager.

In Hongkong koerst de Hang Seng index 0,4% hoger en stijgt de CSI 300 index met 0,1%. De beurs van Taiwan sloot 1,6% lager, in navolging van het verlies op de Nasdaq. In Seoel is de Kospi index daarentegen 0,5% gestegen en staat dit jaar inmiddels 16,5% hoger. Van paniek is hier geen sprake – tenzij je kooppaniek bedoelt.

Voorzichtig herstel verwacht

De Amerikaanse tienjaarsrente noteert vanmorgen 2 basispunten lager. Mogelijk kan de rust vandaag weer enigszins terugkeren. De dollar noteert $1,172 tegenover de euro, nadat deze gisteren nog 0,7% verzwakte in een ‘Sell America’-beweging. De futures (termijncontracten) op Amerikaanse aandelenindices staan ongeveer 0,3% hoger en wijzen op een voorzichtig herstel op Wall Street vanmiddag. De Europese aandelenbeurzen zullen naar verwachting licht hoger openen.

Agenda van vandaag

Op de agenda voor vandaag staan onder andere inflatiecijfers uit het Verenigd Koninkrijk en huizenmarktcijfers uit de VS. Het kwartaalcijferseizoen gaat verder met cijfers van onder andere JD Sports Fashion, Burberry, Halliburton, InPost, Johnson & Johnson en Prologis. Daarnaast zal er aandacht zijn voor de speech van Trump op het World Economic Forum in Davos. Meer retoriek, of toch een poging tot verzoening?

Goed om te weten

Beleggen brengt risico’s en kosten met zich mee. Je kunt jouw inleg of een deel hiervan verliezen. Lees meer over de risico's van beleggen.

Deze publicatie is opgesteld namens ING Bank N.V., en slechts bedoeld ter informatie. ING Bank N.V. betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING Bank N.V. geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Overneming van gegevens uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron wordt vermeld. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431, en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM). ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V.