Techaandelen zwaar onder druk ● twijfel over AI-investeringen neemt toe ● economische fundamenten blijven sterk

Soms heeft de beurs maar één dag nodig om volledig van gedachten te veranderen. Woensdag vierden beleggers de duidelijkheid na de Amerikaanse verkiezingen nog met een stevige rally. Gisteren bleek die opluchting van korte duur. Een dag na het feest vragen beleggers zich hardop af wat de uitslag betekent voor AI, datacenters en de enorme investeringen die daarvoor nodig zijn. Het antwoord van Wall Street was bepaald niet subtiel.

AI-optimisme krijgt een flinke tik

De verkoopgolf op Wall Street was gisteren uitzonderlijk stevig. De S&P 500-index verloor 4,4%, de Dow Jones 3,4% en de Nasdaq Composite dook 5,5% omlaag. Daarmee belandde de Nasdaq officieel in correctiegebied, ruim 10% onder de recente top. Voor de drie grote Amerikaanse indices was het de slechtste beursdag sinds april 2025.

Op het dieptepunt stond de Nasdaq zelfs ongeveer 6,4% lager, waarna de index richting het slot een deel van het verlies terugwon. De hardste klappen vielen bij aandelen die nauw verbonden zijn met AI, chips en datacenters. De Philadelphia Semiconductor Index verloor maar liefst 12%, de op één na grootste daling ooit. Nvidia verloor ruim 9%, terwijl AMD, Micron en Marvell ongeveer 17% inleverden.

Politieke weerstand raakt het AI-verhaal

De koersdalingen lijken meer te zijn dan gewone winstnemingen. Beleggers proberen de gevolgen in te schatten van de ruime Democratische overwinning bij de tussentijdse verkiezingen. Daarbij groeit de vrees voor meer politieke weerstand tegen de snelle uitbreiding van datacenters in de VS. Dat kan gevolgen hebben voor investeringen in AI-infrastructuur en daarmee voor de uitzonderlijk hoge groeiverwachtingen die in delen van de technologiesector zijn ingeprijsd.

De markt heeft daarmee in korte tijd een interessante draai gemaakt. Aanvankelijk draaide de discussie vooral om de vraag hoeveel honderden miljarden dollars bedrijven nog extra in AI konden investeren. Nu vragen beleggers zich af of al die investeringen überhaupt volgens plan kunnen doorgaan. De beschikbaarheid van voldoende energie vormde al een knelpunt. Daar komt nu toenemende onzekerheid over vergunningverlening bij.

Correctie kwam niet helemaal uit de lucht vallen

De verkoopgolf kwam niet helemaal uit het niets. Technologieaandelen stonden al enkele weken onder druk en de Nasdaq was eerder deze week al in correctiegebied beland. Verschillende grote technologiebedrijven kregen na de publicatie van hun kwartaalcijfers bovendien al stevige koersdalingen te verwerken. De discussie over de omvang van de AI-investeringen, hoge waarderingen en de snelheid waarmee die investeringen uiteindelijk in winst moeten worden omgezet, was dus al begonnen voordat de Amerikaanse kiezer zich ermee bemoeide.

Na maanden waarin vrijwel iedere dip in AI-aandelen automatisch nieuwe kopers aantrok, lijkt de markt voorzichtiger te worden. Dat betekent niet dat het enthousiasme over AI voorbij is. Wel wordt de lat voor waarderingen, investeringen en toekomstige winstgroei een stuk hoger gelegd.

Van sectorrotatie naar brede verkoopgolf

Eerder deze week konden we nog spreken van een sectorrotatie. Technologie ging omlaag, maar banken, industriële bedrijven en andere cyclische aandelen namen het stokje over. Gisteren ging dat verhaal niet langer op. Alle elf sectoren binnen de S&P 500-index eindigden in het rood.

Dat was ook zichtbaar in de volatiliteit. De VIX-index, de bekende angstgraadmeter van Wall Street, liep gedurende de handelsdag op tot 28,36 en sloot op 28,18. Een dag eerder stond de index nog op 16,61. Ook particuliere beleggers traden nadrukkelijk op als verkopers.

Europa kan verkoopgolf niet ontwijken

Europa begon gisteren nog opvallend sterk. De Stoxx Europe 600 stond 's ochtends ongeveer 0,7% hoger en naderde daarmee zijn recordniveau. Mijnbouwaandelen deden het goed en ArcelorMittal steeg aanvankelijk ongeveer 5% na beter dan verwachte resultaten.

Toen Wall Street eenmaal openging, veranderde het beeld snel. De Stoxx Europe 600 eindigde uiteindelijk ongeveer 0,4% lager. De DAX leverde 0,4% in, de AEX 0,7% en de FTSE 100 ongeveer 0,5%. De beurzen van Parijs en Madrid hielden met kleine winsten beter stand.

Ook in Europa was technologie de achilleshiel. Chipmachinemaker ASML verloor ongeveer 6,5%, terwijl chipmaker Infineon 8,5% terugviel. Europa telt veel minder grote technologiebedrijven dan de VS. Dat bood eerder deze week enige bescherming tegen de verkoop van AI-aandelen. Maar wanneer de Nasdaq meer dan 5% verliest, wordt het voor vrijwel iedere aandelenmarkt lastig om volledig aan de verkoopdruk te ontsnappen.

Opvallend was dat ook defensieaandelen onder druk lagen. Het Duitse Rheinmetall verloor ruim 16% nadat het bedrijf zijn verwachtingen opnieuw had verlaagd vanwege vertraging bij een order van de Duitse regering. Op de Amsterdamse beurs leveren defensieaandelen als CSG (-3,2%) en Theon (-1%) in.

België bewijst dat koekjes en bier lucratief zijn

Toch was niet overal sprake van kommer en kwel. De Belgische Bel20 passeerde gisteren voor het eerst de grens van 6.000 punten en bereikte daarmee een record. Opvallend is hoe snel de laatste duizend punten zijn afgelegd. De stap van 5.000 naar 6.000 punten kostte ongeveer een jaar, terwijl voor de voorgaande sprong van duizend punten ongeveer twintig jaar nodig was.

Terwijl Wall Street zich druk maakt over kunstmatige intelligentie, krijgt de Belgische beurs ondertussen steun van twee wat traditionelere producten: koekjes en bier. Lotus Bakeries is dit jaar bijna 70% gestegen en AB InBev ongeveer 37%. Het is een aardige herinnering dat er op de beurs meer wegen naar een record leiden dan alleen chips en datacenters.

Olie veert op na eerdere duikvlucht

Op de oliemarkt blijft de beweeglijkheid intussen groot. De prijs van Brentolie was eerder in de week hard opgelopen door de oorlog met Iran, maar de Amerikaanse verkiezingsuitslag heeft de verwachtingen over het verdere verloop van het conflict drastisch veranderd.

Beleggers speculeren erop dat de verkiezingsnederlaag van de Republikeinen de druk op president Trump verhoogt om de confrontatie met Iran te de-escaleren. Brent verloor woensdag bijna 9% en zakte voor het eerst in ongeveer twee maanden tot onder $100 per vat. Op een bepaald moment lag de olieprijs daarmee ongeveer 20% lager dan aan het begin van de week.

Gisteren volgde een tegenbeweging. De olieprijs sloot uiteindelijk 3% tot 4% hoger en Brent eindigde rond $99 per vat. De belangrijkste boodschap: de geopolitieke risicopremie in de energieprijzen is wel flink afgenomen. Economisch is dat belangrijk. Een structureel lagere olieprijs vermindert de inflatiedruk, ondersteunt de koopkracht van consumenten en geeft centrale banken iets meer manoeuvreerruimte.

Bank of England verhoogt de rente

Dat laatste kan de Bank of England goed gebruiken. De Britse centrale bank verhoogde gisteren de beleidsrente met 25 basispunten, van 3,75% naar 4,00%. Het was de eerste renteverhoging in meer dan drie jaar. Daarmee worden beleggers er opnieuw aan herinnerd dat de strijd tegen de inflatie nog zeker niet is gewonnen. Het lijkt ingewikkelder geworden om goede vooruitzichten op te stellen.

Ook de VS hebben te maken met veranderden renteverwachtingen. Door de stevige beurscorrectie en de afnemende inflatiedruk verwachten handelaren de volgende renteverhoging door de Amerikaanse centrale bank (de Fed) nu pas in maart.

De obligatiemarkt bood gisteren precies de bescherming waarop beleggers tijdens een verkoopgolf hopen. De Amerikaanse kapitaalmarktrentes daalden fors, vooral aan de korte kant van de rentecurve.

Amerikaanse cijfers verrassen positief

Juist terwijl beleggers zich afvragen of de enorme AI-investeringen voldoende zullen opleveren, kwamen er uit de reële economie cijfers die het technologieverhaal eerder ondersteunen dan ondermijnen. De Amerikaanse arbeidsproductiviteit steeg in het derde kwartaal met 3,6%, duidelijk meer dan verwacht. Economen hadden op ongeveer 2,7% gerekend. Tegelijkertijd daalden de arbeidskosten per eenheid product met 0,7%, terwijl juist op een stijging was gerekend.

Het is verleidelijk om een deel van die productiviteitswinst aan AI toe te schrijven, maar daarvoor is het nog te vroeg. De tegenstelling is wel interessant. Terwijl beleggers zich afvragen of de honderden miljarden dollars die in AI-infrastructuur worden gestoken uiteindelijk voldoende rendement opleveren, worden in de economie mogelijk de eerste productiviteitsvoordelen van digitalisering en automatisering zichtbaar.

Ook de arbeidsmarkt geeft voorlopig geen alarmsignaal. Het aantal eerste aanvragen voor een Amerikaanse werkloosheidsuitkering kwam uit op 189.000, minder dan de verwachte 197.000.

Dat zijn bepaald geen cijfers die wijzen op een economie die plotseling op een recessie afstevent. Daarin zit momenteel precies de tegenstelling. De economie geeft nog weinig reden voor paniek, terwijl bepaalde delen van de aandelenmarkt wel degelijk paniekgedrag laten zien.

De verkoopgolf lijkt daarmee vooralsnog eerder een forse herwaardering van de risico's rond AI-aandelen dan een signaal dat beleggers verwachten dat de Amerikaanse economie als geheel in de problemen komt.

Aziatische beurzen zwaar in de min

In navolging van de verkoopgolf op Wall Street staan de Aziatische aandelenmarkten vanochtend overwegend in het rood. Vooral Japanse en Zuid-Koreaanse aandelen staan fors onder druk. In Japan verliest de Nikkei 225-index 5,7%, waarbij met name AI-investeerder SoftBank het moet ontgelden. De Zuid-Koreaanse Kospi geeft 4,7% prijs en belandt daarmee in een bear market. Sinds juni is de index circa 20% in waarde gedaald.

In Hongkong blijft de schade beperkter: de Hang Seng daalt 1,1%. India vormt de positieve uitzondering. De Nifty 50 weet tegen de regionale trend in 0,4% te winnen en sluit op 24.623 punten, 6,6% onder het record van 1 januari 2026.

Agenda van vandaag

Na het beursgeweld van gisteren wordt het vandaag vooral belangrijk om te zien of de verkoopdruk aanhoudt. De Nasdaq staat stevig in correctiegebied en de volatiliteit is sterk opgelopen. Daardoor kunnen relatief kleine tegenvallers plotseling veel grotere marktbewegingen veroorzaken.

De futures (termijncontracten) wijzen rond 07.40 uur op een overwegend lagere Europese beursopening. De termijncontracten op de Euro Stoxx 50 staan circa 1,0% lager, terwijl die op de DAX ongeveer 0,9% inleveren. De termijncontracten op de FTSE 100 noteren circa 0,2% lager.

In de VS is het beeld gemengd. De termijncontracten op de S&P 500-index bewegen rond het nulpunt, terwijl die op de Nasdaq circa 0,8% hoger staan. De termijncontracten op de Dow Jones wijzen daarentegen op een daling van ongeveer 1,0%. Termijncontracten blijven uiteraard momentopnames en kunnen vóór de daadwerkelijke beursopening nog veranderen.

Bij gebrek aan aansprekende bedrijfscijfers verschuift de aandacht van beleggers vandaag naar het Amerikaanse banenrapport. Dat krijgt na de verrassend sterke productiviteitscijfers extra gewicht.

Een sterke arbeidsmarkt bevestigt dat de Amerikaanse economie goed blijft draaien, maar vergroot tegelijkertijd het risico dat de Fed de rente verder moet verhogen om de inflatie onder controle te houden. Dat levert voor beleggers de bekende paradox op: goed economisch nieuws is niet noodzakelijk goed beursnieuws.

Goed om te weten

Beleggen brengt risico’s en kosten met zich mee. Je kunt jouw inleg of een deel hiervan verliezen. Lees meer over de risico's van beleggen.

Deze publicatie is opgesteld namens ING Bank N.V., en slechts bedoeld ter informatie. ING Bank N.V. betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING Bank N.V. geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Overneming van gegevens uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron wordt vermeld. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431, en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM). ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V.