Sentiment kan snel omslaan ● zorgen om Frankrijk ● staatsobligaties weer veilige haven

Beleggers kregen de afgelopen dagen een cocktail voorgeschoteld van AI-zorgen, Franse straatprotesten, oplopende geopolitieke spanningen en stijgende energieprijzen. Dat klinkt als een recept voor paniek. Zoals we weten, zijn markten daar doorgaans behoorlijk goed in. De vraag is vooral hoeveel hiervan over een paar weken nog bepalend blijkt te zijn.

Sentiment rond AI verzuurt

De belangrijkste ontwikkeling blijft de correctie in de AI-gerelateerde aandelen. De Nasdaq kende afgelopen week zijn slechtste prestatie sinds de importheffingenonrust van april 2025, de halfgeleidersector beleefde zijn langste verliesreeks sinds 2008. De chipindex SOX is acht dagen op rij gedaald. De markt stelt zich steeds nadrukkelijker de vraag of de enorme investeringen in AI-infrastructuur daadwerkelijk snel genoeg rendement gaan opleveren om de steeds hogere financieringskosten te rechtvaardigen. Opvallend was dat er gisteravond zelfs in het programma 'Nieuwsuur' aandacht was voor de angst rond AI. Er werd zelfs een vergelijking met het begin van de financiële crisis in 2008 gemaakt. Over stemmingmakerij gesproken.

Wanneer de angst het grootst is, met forse koersdalingen als gevolg, is het keerpunt vaak dichtbij. De ‘AI-hype’ is niet verdwenen. Waar beleggers nu mee worstelen, is de prijs die voor die groeiverwachtingen wordt betaald. Dat zijn heel verschillende discussies. De geschiedenis leert dat nieuwe technologieën bijna altijd leiden tot periodes van overdreven enthousiasme, gevolgd door twijfel en vervolgens weer realisme.

Zorgen over Franse begroting nemen toe

Tegelijkertijd zorgen de gebeurtenissen in Frankrijk voor extra nervositeit in Europa. De grootschalige protesten en onrust maken het voor de regering-Macron nog ingewikkelder om de begroting op orde te krijgen. Daardoor verschuift de aandacht van economische groei naar de houdbaarheid van de Franse overheidsfinanciën. Dat is precies de discussie die Europa momenteel liever niet voert.

Europese markten beginnen de week vanuit een lastig uitgangspunt. De euro zakte vanmorgen even onder de 1,12 tegenover de dollar en Franse staatsobligaties presteren al weken duidelijk slechter dan Duitse Bunds. Beleggers verlangen opnieuw een hogere risicopremie voor Franse activa, iets wat we de afgelopen jaren nauwelijks hebben gezien.

Gebrek aan AI-aandelen helpt Europese beurzen

Daar komt de energiesituatie nog bovenop. De prijs van een vat Brentolie steeg vrijdag richting 110 dollar, het hoogste niveau in vijf maanden. De Europese gasprijs is inmiddels meer dan driemaal zo hoog als aan het begin van het jaar. Duitse elektriciteitsprijzen schoten vrijdag bijna 20% omhoog. Dat zijn niveaus die onvermijdelijk vragen oproepen over inflatie en concurrentiekracht richting de winter. Voor Europese bedrijven is dat geen comfortabel decor. Vooral energie-intensieve sectoren zullen de komende maanden opnieuw scherp worden gevolgd.

Vrijdag sloten vrijwel alle Europese aandelenbeurzen echter nog in de plus. Sommige Europese aandelensectoren, waaronder communicatiediensten (+1,2%) en dagelijkse consumentengoederen (+1,2%), worden beschouwd als defensieve sectoren. Met uitzondering van aandelen uit de sector gezondheidszorg (-0,45%) eindigden alle sectoren in de plus. De Stoxx Europe 600-index sloot vrijdag met een winst van 0,7%, waardoor de weekwinst op +2,1% uitkwam. Het gebrek aan AI-aandelen werkte sinds lange tijd als een voordeel voor de Europese beurzen. We verwachten niet dat dit lang zal duren.

Op de obligatiemarkt was het vrijdag betrekkelijk rustig door een gebrek aan richtinggevende macrocijfers. Blijkbaar was er ook weinig aandacht voor de steeds verder oplopende energieprijzen. Dat kan echter zo weer veranderen.

Wall Street zoekt naar een bodem

Op Wall Street lag de focus vrijdag volledig op aandelen uit de IT-sector. De S&P 500-index leverde 1,1% in, de Nasdaq Composite sloot 2,1% lager en de Dow Jones Industrial-index sloot 0,3% lager. De Nasdaq 100-index verloor afgelopen week 5,5%, terwijl de volatiliteitsindex VIX scherp opliep. Vrijdag sloot de 'angstgraadmeter van Wall Street' 21% hoger op 20 punten. Daarbij werd de volatiliteit versterkt door de expiratie van oktoberopties en -futures.

Ondertussen blijft de consument verrassend veerkrachtig. Apple meldde dat de vraag naar de nieuwe iPhone-modellen uitzonderlijk sterk is, waarbij levertijden inmiddels zijn opgelopen tot eind januari. Dat laat zien dat de Amerikaanse consument, ondanks hogere rentes en inflatie, nog niet van plan lijkt de hand op de knip te houden.

Staatsobligaties zijn weer een veilige haven

Op de obligatiemarkt was afgelopen week een opvallende beweging zichtbaar: Amerikaanse staatsobligaties kregen eindelijk weer hun klassieke functie als ‘veilige haven’. De rente op de Amerikaanse tienjarige staatslening is vorige week met ongeveer 17 basispunten gedaald tot rond 5,07%. Dat lijkt misschien beperkt, maar het is een belangrijke beweging. Maandenlang gingen aandelen én obligaties immers regelmatig tegelijk omlaag. Wanneer staatsobligaties weer bescherming bieden tijdens een aandelencorrectie, verandert dat de dynamiek op financiële markten aanzienlijk.

Azië laat zien hoe snel sentiment kan draaien

Ook in Azië zien we vanmorgen een interessante beweging. De Japanse Nikkei-index verloor bij opening meer dan 2%, terwijl de beurs van Zuid-Korea aanvankelijk zelfs ruim 3% lager noteerde. Vervolgens gebeurde er echter iets wat we de laatste tijd vaker zien. De Koreaanse beurs draaide volledig en noteert op het moment van schrijven zelfs 1,5% hoger. De Nikkei-index staat nog wel 0,6% lager. Ook Amerikaanse futures herstellen vanmorgen sterk.

Het onderstreept hoe nerveus, maar tegelijkertijd ook opportunistisch, beleggers momenteel zijn. Bedenk goed dat na de slechtste dagen en weken, de beste dagen en weken vaak snel volgen. Probeer de markt daarom niet te timen, maar houd je aan je beleggingsplan en probeer te profiteren van de volatiliteit en angst van andere beleggers en speculanten. Dat is de beste basis voor succes op de lange termijn. Niet moeilijk, maar je moet wel discipline hebben en je niet laten leiden door emoties.

Chinese economie verrast positief

In China was de stemming bij de opening van de nieuwe beursweek al positief. De economie groeide in het derde kwartaal met 4,5% op jaarbasis, iets beter dan de verwachte +4,4%. Ook de winkelverkopen (+1,1% tegenover +0,5% verwacht) verrasten positief. Daarmee neemt de druk op Beijing af om op korte termijn met nieuwe stimuleringsmaatregelen te komen. Dat klinkt positief, maar markten die op extra steun hadden gerekend, zullen daar mogelijk anders over denken. De Hang Seng-index noteert 0,5% hoger, de CSI 300-index wint 0,3%.

Agenda van vandaag

Voor vandaag staan er weinig belangrijke macro-economische data op de agenda. De aandacht verschuift deze week nadrukkelijk naar het cijferseizoen. Meer dan zeventig bedrijven uit de S&P 500-index openen de boeken, waarbij beleggers vooral uitkijken naar de resultaten van Tesla en Meta later deze week. Hun cijfers zullen waarschijnlijk belangrijker zijn voor het marktsentiment dan welke macropublicatie ook.

De futures (termijncontracten) wijzen vanochtend op een licht negatieve opening in Europa. De Euro Stoxx 50-future noteert 0,4% lager, terwijl de DAX-future ook 0,4% verliest en de FTSE 100-future 0,3% lager staat. In de Verenigde Staten overheerst juist hersteloptimisme. De S&P 500-future wint 0,8%, de Nasdaq 100-future stijgt 1,4% en de Dow-future noteert 0,4% hoger. Maar dit betreft slechts indicaties en die kunnen uiteraard nog veranderen voordat de beurzen daadwerkelijk openen.

Een andere belangrijke graadmeter om op te letten is het renteverschil (de ‘spread’) tussen Franse en Duitse staatsobligaties. Sentiment kan snel omslaan, zeker in een markt die na een zware week op zoek is naar richting.

Goed om te weten

Beleggen brengt risico’s en kosten met zich mee. Je kunt jouw inleg of een deel hiervan verliezen. Lees meer over de risico's van beleggen.

Deze publicatie is opgesteld namens ING Bank N.V., en slechts bedoeld ter informatie. ING Bank N.V. betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING Bank N.V. geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Overneming van gegevens uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron wordt vermeld. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431, en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM). ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V.