Stemming slaat om na inflatiecijfer VS ● vooral tech onder druk ● correctie gedreven door sentiment en positionering

Een hoger dan verwachte Amerikaanse inflatie zette beleggers gisteren op het verkeerde been. Vrijwel alle bekende zorgen kwamen opeens weer tegelijkertijd op tafel. Inflatie, renteverhogingen, geopolitieke spanningen en een afkoelende AI-hype. Dat is geen ideale combinatie, al moet ik zeggen dat beleggers wel vaker overdreven reageren en gisteren de bekende manisch-depressieve beleggers en speculanten zich weer van hun emotionele kant lieten zien.

Tegenvallende inflatie in de VS zet alles in beweging

De Amerikaanse consumentenprijzen stegen in september met 0,6% op maandbasis, in lijn met de verwachting van analisten. Op jaarbasis is de inflatie echter versneld van 3,4% naar 3,7%, meer dan de verwachte 3,6%, en de kerninflatie is aangetrokken van 2,4% naar 2,6%. Ook dat is meer dan de verwachte 2,5%. Vooral energie- en brandstofprijzen zijn vorige maand sterk gestegen, maar ook veel andere goederen en diensten zijn duurder geworden.

Daardoor zijn de verwachtingen voor het rentebeleid van de Federal Reserve opnieuw verschoven. Waar enkele dagen geleden nog werd gedacht dat de Fed voorlopig wel een eind klaar was met renteverhogingen, rekenen beleggers inmiddels weer op een reële kans dat er later deze maand alsnog een renteverhoging volgt. Die kans wordt nu geschat op 30%, al gaan we ervan uit dat de Fed deze maand op de pauzeknop drukt en pas mogelijk in december weer verder zal verhogen. Vlak na de publicatie van de inflatiecijfers om 14.30 uur schoot de kans even van 22% naar bijna 60% en viel daarna dus weer bijna volledig terug. Had ik al gezegd dat (sommige) beleggers/speculanten manisch-depressief zijn?

Eén ding lijkt vooralsnog zeker: de strijd tegen inflatie is nog niet gewonnen. De prijsdruk blijkt breder en hardnekkiger dan veel beleidsmakers hadden gehoopt. Dat betekent langer hoog blijvende rentes, oftewel: ‘higher for longer’. En dat blijft een ongemakkelijke boodschap voor financiële markten die de afgelopen jaren gewend zijn geraakt aan overvloedige liquiditeit.

AI-aandelen opnieuw onder druk

Daar bovenop kwam nog een tweede thema dat momenteel zwaar weegt op het sentiment: de correctie binnen alles wat met AI en halfgeleiders te maken heeft. De Philadelphia Semiconductor Index verloor inmiddels zo’n 12% in zes handelsdagen. Berichten over teleurstellende verwachtingen bij Anthropic, wat later door het bedrijf werd ontkracht met prima cijfers in aanloop naar de beursgang, en zorgen over de groei van neo-cloudbedrijf CoreWeave (-15,5%) na een negatief analistenrapport, leidden opnieuw tot winstnemingen.

Een deel van de markt lijkt zich af te vragen of de waarderingen niet iets te ver vooruit zijn gelopen op de daadwerkelijke winstgroei. Dat betekent niet dat het AI-verhaal verdwenen is. Integendeel, ASML kwam gisterochtend met sterke cijfers en vooruitzichten. Maar zoals vaker, blijken rechte lijnen op de beurs zelden lang houdbaar. Beleggers kunnen zichzelf net zo gemakkelijk succesverhalen vertellen om zich daarna weer in de put te praten. Vaak wordt er helemaal niet gekeken naar het fundamentele plaatje.

Wat dat betreft is de opmerking eerder deze week van de topman van chipmaker Broadcom helemaal terecht. Sommige beleggers gedragen zich alsof ze in het casino zijn. Maar let op: sentiment kan zo weer omslaan, als een blad aan een boom.

Europa houdt zich verrassend goed

Opvallend genoeg sloten de Europese beurzen gisteren nog in het groen. De Stoxx Europe 600-index won 0,4% en bereikte het hoogste niveau sinds eind september. Vooral defensieve sectoren zoals gezondheidszorg (+2,4%) boden steun. Roche (+3,1%) en AstraZeneca (+3,4%) behoorden tot de grootste stijgers, terwijl ook ASML (+1,2%) aanvankelijk profiteerde van optimistische vooruitzichten voor de vraag naar AI-gerelateerde toepassingen. IT-aandelen sloten gemiddeld 0,4% hoger.

Toch was het geen onverdeeld positieve dag. Oplopende olieprijzen en de tegenvallende Amerikaanse inflatiecijfers zorgden ook hier voor stijgende obligatierentes. De Duitse tienjaarsrente liep kort even op naar 3,51% om onveranderd op 3,47% te sluiten, terwijl Franse (+4 basispunten) en Italiaanse staatsleningen (+2 basispunten op 4,55%) nog iets harder werden geraakt.

Vooral Frankrijk blijft een aandachtspunt. Beleggers kijken steeds kritischer naar de overheidsfinanciën en institutionele partijen beperken inmiddels hun blootstelling aan Frans schuldpapier. Deels terecht, maar deels ook niet. Met de huidige effectieve rente is een groot deel van het slechte nieuws en de verwachtingen naar onze mening inmiddels wel ingeprijsd.

Daarnaast neemt de spanning rond de handelsrelatie tussen Europa en China verder toe. Duitsland wil binnen de Europese Unie aandringen op aanvullende importquota voor verschillende Chinese producten. Dat laat zien dat geopolitieke fragmentatie steeds vaker ook economische consequenties krijgt

Financials en tech onder druk op Wall Street

In de Verenigde Staten was de stemming aanzienlijk minder vriendelijk. Financiële waarden hadden het lastig. Bank of America (-4,7%) stelde teleur met zijn kwartaalcijfers en State Street (-4%) werd afgestraft na tegenvallende omzetcijfers. De S&P 500-index verloor 1,1%, terwijl de Nasdaq Composite zelfs 1,9% moest prijsgeven. Chipindex SOX leverde 4,3% in. Technologie stond nadrukkelijk onder druk en vrijwel alle bekende AI-gerelateerde namen eindigden lager.

Angst voor een einde van de AI-boom overheerste de stemming, maar dat is wat overdreven. Hogere rentes zullen inderdaad een negatief effect hebben op waarderingen en dan is een rondje winstnemingen niet vreemd. Er is echter nog weinig mis met de fundamentele ontwikkeling en de winstgroei van veel, niet alle, AI-bedrijven. Veel beleggers laten zich echter leiden door emoties (en leverage), waardoor koersuitslagen, omhoog en omlaag, vaak overdreven worden. Juist in dit soort tijden is het zaak om je hoofd koel te houden en je niet te laten (mis)leiden door emotie.

Beleggers zoeken veiligheid in staatsobligaties

Tegelijkertijd zagen we iets wat typisch is voor nerveuze markten: beleggers zochten vlak na de tegenvallende inflatiecijfers alweer veiligheid in staatsobligaties. Na een aanvankelijke rentestijging draaide die beweging later volledig om. De tweejaarsrente sloot 1 basispunt hoger op 4,80%, de tienjaarsrente daalde zelfs met 2 basispunten naar 5,19%. Eerder op de dag noteerde deze nog 5,33%.

De beweging werd versterkt door het sluiten van grote 'short'-posities in Amerikaanse ‘Treasuries’, wat laat zien hoe onzeker beleggers momenteel zijn over de economische richting. De ene helft van de markt vreest hogere inflatie, de andere helft maakt zich zorgen over afkoelende groei. Dat zijn doorgaans geen omstandigheden waarin risicovolle activa gemakkelijk nieuwe records neerzetten. Dat zien we terug in de volatiliteit op de markten. De VIX-index (aandelen) steeg gisteren met ruim 10% naar net iets onder de 17 punten, de MOVE-index (staatsobligaties) daalde echter met 2% naar 99 punten.

Tech krijgt stevige klappen in Azië

Vanmorgen zien we de gevolgen van het negatieve Amerikaanse sentiment in Azië. De Amerikaanse tienjaarsrente noteert nog eens 8 basispunten lager op 5,10%. Ineens worden staatsobligaties weer gezien als 'veilige haven' in een periode van onzekerheid. Maar pas op: het sentiment kan ook zomaar weer omslaan. Vooral technologie-zware markten worden vanmorgen stevig geraakt na de verliezen gisteravond op Wall Street. De Koreaanse Kospi-index noteert op het moment van schrijven ruim 8% lager en noteert dit jaar 'nog maar' 30% hoger. Samsung en SK Hynix noteren ruim 10% lager. Speculanten met hefboomproducten versterken de koersuitslagen. Dat gold ook op de weg omhoog. De Japanse Nikkei-index staat ruim 4,5% lager en ook Taiwan (-3,4%) en Hongkong (-1,4%) kleuren rood. Opvallend is dat India (+1,5%) zich opnieuw relatief goed staande houdt.

Correctie gedreven door positionering en sentiment

De beweging omlaag in techaandelen lijkt vooral gedreven door positionering. Veel internationale beleggers zaten zwaar overwogen in technologie- en AI-gerelateerde aandelen. Wanneer het sentiment omslaat, worden juist die posities het snelst afgebouwd. Dat zegt vaak meer over markttechniek dan over een fundamentele verslechtering van de vooruitzichten.

Zoals we hier vaker schrijven, creëert volatiliteit kansen. Vooralsnog is er weinig mis met de winstontwikkeling van belangrijke IT-bedrijven. TSMC meldt zojuist nabeurs beter dan verwachte cijfers en geeft sterke verwachtingen af. De AI-boom is (nog lang) niet voorbij. Focus je op fundamentals en laat je niet gek maken door krantenkoppen, dat doen wij ook niet.

De afgelopen 24 uur laten opnieuw zien hoe snel markten kunnen omschakelen van optimisme naar voorzichtigheid. Dat voelt soms ongemakkelijk, maar hoort bij beleggen. Laat je daarom niet misleiden door de emotie van één handelsdag. Sentiment kan snel omslaan. De onderliggende economische trends veranderen minder snel dan de koersborden doen vermoeden.

Energieprijzen blijven inflatieverhaal domineren

Naast inflatie blijven geopolitieke ontwikkelingen de energieprijzen ondersteunen. Een vat Brentolie noteert nog altijd rond de 104 dollar. Het conflict in het Midden-Oosten zorgt voor onzekerheid over het aanbod, terwijl Oekraïne opnieuw aanvallen op Russische raffinaderijen heeft aangekondigd. Ook de Europese gasmarkt blijft kwetsbaar. Analisten verhogen hun verwachtingen voor de komende winter vanwege vertragingen in het herstel van LNG-exportcapaciteit vanuit Qatar. Energieprijzen werken uiteindelijk door in consumentenprijzen, producentenprijzen en het beleid van centrale banken. Daarmee vormen ze een van de belangrijkste schakels in het macro-economische verhaal van de komende maanden.

Agenda van vandaag

Vandaag draait vrijwel alles om de Amerikaanse producentenprijzen (PPI), die vanmiddag om 14.30 uur worden gepubliceerd (+5,4% verwacht op jaarbasis). Na de inflatieschok van gisteren kunnen beleggers bijzonder gevoelig reageren op nieuwe aanwijzingen dat de prijsdruk verder oploopt. Ook de Amerikaanse detailhandelsverkopen en wekelijkse aanvragen voor werkloosheidsuitkeringen krijgen aandacht.

Het cijferseizoen gaat ondertussen verder met onder meer Charles Schwab, US Bancorp, PNC Financial, Marsh & McLennan en Prologis. Vooral de financiële sector ligt onder een vergrootglas na de teleurstellingen van gisteren.

De futures (termijncontracten) wijzen op een lagere opening in Europa en de Verenigde Staten. De Euro Stoxx 50-future noteert 0,9% lager. De S&P 500-future handelt 0,4% lager, terwijl de Nasdaq-future wijst op een 1% lagere opening. De Londense FTSE 100 oogt relatief stabiel en noteert vlak.

Goed om te weten

Beleggen brengt risico’s en kosten met zich mee. Je kunt jouw inleg of een deel hiervan verliezen. Lees meer over de risico's van beleggen.

Deze publicatie is opgesteld namens ING Bank N.V., en slechts bedoeld ter informatie. ING Bank N.V. betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING Bank N.V. geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Overneming van gegevens uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron wordt vermeld. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431, en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM). ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V.