Rentes lopen verder op ● Frankrijk risico voor de eurozone ● aandacht voor arbeidsmarktcijfers
Het is vrijdag. Voor sommigen de mooiste dag van de week, voor anderen vooral de dag waarop de to-dolijst van maandag ineens verdacht lang blijkt. En alsof beleggers ook toe zijn aan het weekend, lijkt de nervositeit op de financiële markten deze week met de dag te zijn toegenomen. Dat levert niet alleen lagere koersen op, maar ook een overvloed aan spectaculaire krantenkoppen.
Rente blijft de belangrijkste drijfveer
De belangrijkste ontwikkeling blijft de sterke stijging van de lange rente. De Amerikaanse tienjaarsrente bereikte deze week het hoogste niveau sinds 2002 en noteert vanochtend rond 5,25%, nadat de rente gisteren met 4 basispunten daalde door een lagere Brentolieprijs (-1,2%).
Een niveau als dit leek enkele jaren geleden voor veel beleggers ondenkbaar. Hogere rentes maken obligaties aantrekkelijker, maar zetten tegelijkertijd druk op aandelenwaarderingen. Dat effect was deze week duidelijk zichtbaar op zowel de Europese als de Amerikaanse aandelenmarkten.
Frankrijk groeit uit tot zorgenkind van Europa
In Europa stond Frankrijk gisteren nadrukkelijk in de schijnwerpers. De Franse regering presenteerde plannen om het begrotingstekort terug te dringen, maar beleggers reageerden sceptisch. De Franse tienjaarsrente steeg met 6 basispunten naar 4,92%, het hoogste niveau sinds 2002.
Daarmee ligt de Franse rente inmiddels boven die van Italië (4,69%) en Griekenland (4,56%). Ook de renteverschillen ten opzichte van Duitse staatsobligaties liepen verder op. Tegelijkertijd nam de vraag naar traditionele veilige havens, zoals de Zwitserse frank, toe.
Dat roept herinneringen op aan eerdere Europese schuldencrises, al is het nog veel te vroeg om dergelijke parallellen te trekken. Zolang een geloofwaardig begrotingspad ontbreekt en er beperkt zicht is op een daling van de staatsschuld, blijft Frankrijk een kwetsbare schakel binnen de eurozone.
Europese aandelen gebukt onder rentestijging
De sterk oplopende rentes, met uitzondering van de Duitse (-8 basispunten) en Nederlandse tienjaarsrente (-6 basispunten), die nog altijd als veilige havens worden gezien, zorgden opnieuw voor meer volatiliteit en druk op aandelenkoersen.
Europese aandelenmarkten hadden het daardoor zwaar. De Stoxx Europe 600 verloor 1,3% en sloot op het laagste niveau sinds juni, terwijl de FTSE 100 met 1,7% daalde. De rente op dertigjarige Britse staatsobligaties steeg voor het eerst sinds 1998 boven de 6%, een ontwikkeling die de economische vooruitzichten verder onder druk zet.
Vooral bankaandelen (-3,7%) kregen opnieuw klappen. Hogere rentes zijn niet automatisch gunstig voor financiële instellingen wanneer beleggers zich tegelijkertijd zorgen maken over economische groei, kredietkwaliteit en politieke risico's. Ook vastgoedfondsen (-2,0%) stonden onder druk, omdat hogere rentes rechtstreeks wegen op vastgoedwaarderingen.
Slechts enkele sectoren wisten de dans te ontspringen. IT-aandelen sloten 0,4% hoger en oliegerelateerde aandelen wonnen 0,03%.
Wall Street vindt steun bij technologie
Op Wall Street werden cijfers over het inkomen (+0,2%) en de uitgaven (+0,6%) van Amerikanen in augustus lauw ontvangen. Loonstrookjesverwerker ADP meldde 90.000 nieuwe banen in september, meer dan de verwachte 75.000. De sterke arbeidsmarkt vormt voor de centrale bank, de ‘Fed’, geen reden om de beleidsrente later dit jaar niet verder te verhogen.
Aan de andere kant van de Atlantische Oceaan verliep de handelsdag een stuk beter. Wall Street wist eerdere verliezen weg te poetsen nadat de obligatiemarkt enigszins tot rust kwam. De S&P 500-index sloot uiteindelijk 0,2% hoger, terwijl de Nasdaq Composite en de Dow Jones Industrial Average onveranderd eindigden.
Technologieaandelen boden opnieuw steun. De Philadelphia Semiconductor Index steeg met 1,6%, terwijl bankaandelen verder terrein verloren. Het aandeel Micron eindigde na een beweeglijke handelsdag 3% hoger dankzij sterke kwartaalcijfers en positieve vooruitzichten. Dat is goed nieuws voor de ING SDG Impact-strategie, waarin het aandeel is opgenomen.
Amerikaanse economie blijft veerkrachtig
Op macro-economisch vlak bleek dat het aantal nieuwe aanvragen voor een werkloosheidsuitkering stabiel rond de 200.000 bleef. Daarnaast daalde de ISM Manufacturing Index licht van 54,6 naar 54,5 punten, iets onder de verwachting van 55 punten. Ondanks deze lichte terugval wijst het cijfer nog steeds op groei in de Amerikaanse industrie.
Tegelijkertijd liep de prijscomponent van de index op van 71,1 naar 77,9 punten. Dat duidt op een hernieuwde toename van de inflatiedruk.
Ondanks deze cijfers stabiliseerden de Amerikaanse rentes enigszins. Vooral aan de korte kant van de rentecurve daalden de rentes, nu de kans op een renteverhoging door de Amerikaanse centrale bank (de Fed) deze maand is afgenomen tot 26%. Dat beeld kan echter snel veranderen wanneer nieuwe economische cijfers verschijnen.
Met een reële tienjaarsrente van 2,87% beginnen Amerikaanse staatsobligaties op deze niveaus opnieuw aantrekkelijk te ogen.
Aziatische beurzen blijven afwachtend
In Azië overheerst vanochtend voorzichtigheid. Op de meeste schermen kleuren de koersen rood. Het besluit van de Verenigde Staten om een derde vliegdekschip naar de Golfregio te sturen, onderstreept dat het conflict in het Midden-Oosten nog altijd voortduurt.
De olie- en gasprijzen noteren op het moment van schrijven wel iets lager. Ook de kapitaalmarktrentes dalen vanochtend licht, ondanks hoger dan verwachte Japanse inflatiecijfers over september (+2,7% tegenover +2,5% verwacht).
De Hang Seng-index staat 2,6% lager en noteert dit jaar inmiddels ruim 6% verlies. Het sentiment rond Chinese aandelen blijft zwak. De beurzen op het Chinese vasteland zijn vandaag gesloten vanwege een nationale feestdag. In Japan verliezen aandelen ongeveer 1%, terwijl Taiwan 0,3% hoger sloot en de Kospi-index 0,2% wint.
Opvallend is dat verschillende Aziatische obligatiebeleggers inmiddels hebben aangegeven hun Franse staatsobligaties volledig te hebben verkocht. Dat laat zien dat de Franse problematiek inmiddels internationale aandacht trekt.
Dollar profiteert van onzekerheid
Op de valutamarkt blijft de dollar profiteren van het hogere renteniveau en de vlucht naar veiligheid. De Amerikaanse munt ligt op koers voor een derde wekelijkse stijging op rij. Ook de Zwitserse frank wint aan populariteit als bescherming tegen politieke risico's binnen Europa.
Wanneer de onzekerheid toeneemt, zoeken beleggers traditioneel hun toevlucht tot vertrouwde veilige havens. De dollar blijft daarvan de belangrijkste. Over de zogenoemde 'debasement trade' wordt inmiddels nog maar weinig gesproken. Uiteindelijk blijft alles relatief: ook al kent de Amerikaanse economie haar uitdagingen, elders in de wereld zijn die vaak niet kleiner.
Olieprijs houdt inflatievrees levend
De olieprijs blijft een belangrijke factor voor de financiële markten. Brentolie noteert boven de $100 per vat doordat de spanningen in het Midden-Oosten verder oplopen.
Dat is relevant omdat centrale banken juist hoopten op verder afnemende inflatiedruk. Hogere energieprijzen maken die strijd lastiger en zorgen ervoor dat beleidsmakers alert moeten blijven.
Agenda van vandaag
Vandaag staat volledig in het teken van macro-economische data. Om 11.00 uur verschijnt de voorlopige inflatie voor de eurozone. Economen rekenen op een stijging naar 3,7% op jaarbasis, tegenover 3,2% een maand eerder.
Een dergelijke stijging kan de discussie over toekomstige renteverhogingen door de ECB opnieuw aanwakkeren. Wij gaan er nog steeds van uit dat de ECB in december de beleidsrente met een kwart procentpunt verhoogt.
Vanmiddag verschuift alle aandacht naar de Verenigde Staten. Om 14.30 uur worden de nieuwe arbeidsmarktcijfers gepubliceerd. De verwachting ligt op 90.000 nieuwe banen in september, aanzienlijk minder dan de 162.000 in augustus.
Een zwakker banenrapport kan de druk op de obligatiemarkt verlichten. Een veel sterker cijfer zou daarentegen de discussie over hogere rentes onmiddellijk nieuw leven inblazen.
Voor de opening lijken beleggers voorzichtig weer iets meer risico te willen nemen. De futures (termijncontracten) wijzen op een licht hogere start van de handelsdag. De Euro Stoxx 50-future noteert om 07.50 uur 0,2% hoger, terwijl ook de DAX-future en de FTSE 100-future op een bescheiden hogere opening wijzen.
In de Verenigde Staten staan de S&P 500-index-futures (termijncontracten) op een winst van 0,3%, terwijl de Nasdaq-future 0,4% hoger noteert. De Dow-future wijst op een openingswinst van 0,2%.
Zoals altijd zijn futures (termijncontracten) slechts een momentopname. Het sentiment kan snel omslaan zodra de inflatie- en arbeidsmarktcijfers bekend worden gemaakt.
De markt lijkt het weekend in te gaan met één dominante factor: rente. Niet artificiële intelligentie, niet bedrijfsresultaten en zelfs niet de politiek staan momenteel centraal. Zolang obligatierentes sterk blijven bewegen, zullen veel andere beleggingsthema's tijdelijk naar de achtergrond verdwijnen.
Goed om te weten
Beleggen brengt risico’s en kosten met zich mee. Je kunt jouw inleg of een deel hiervan verliezen. Lees meer over de risico's van beleggen.
Deze publicatie is opgesteld namens ING Bank N.V., en slechts bedoeld ter informatie. ING Bank N.V. betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING Bank N.V. geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Overneming van gegevens uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron wordt vermeld. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431, en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM). ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V.