Olie en rente bepalen de stemming ● markten rekenen op renteverhogingen ● september lastige beursmaand

Afgelopen weekend was er opnieuw onrust in het Midden-Oosten, wat ervoor zorgde dat beleggers hun risicobereidheid iets terugschroefden. Olie werd duurder, obligaties werden verkocht en aandelen deden een stapje terug. Het is een patroon dat we vaker hebben gezien. Eén ding lijkt zeker: geopolitieke spanningen verdwijnen zelden volgens een vaste kalender. Bedenk goed dat de oorlog in Oekraïne inmiddels viereneenhalf jaar duurt en het conflict tussen de VS en Iran al een halfjaar.

Geopolitiek en olie bepalen het sentiment

Het dominante thema is momenteel de combinatie van oplopende spanningen tussen de VS en Iran, stijgende olieprijzen en hogere rentes. Een vat Brentolie noteert inmiddels rond de $91 per vat, nu de markt zich opnieuw zorgen maakt over mogelijke verstoringen van transporten via de Straat van Hormuz. Zoals we weten, reageren financiële markten vaak sneller dan diplomaten. De eerste reactie is meestal een vlucht naar veiligheid, gevolgd door een periode waarin beleggers proberen te beoordelen wat de economische gevolgen werkelijk zijn. Veel geopolitieke schokken blijken achteraf van beperkte duur voor de financiële markten, maar zolang de onzekerheid aanhoudt blijft olie een belangrijke factor.

Obligatiemarkten wereldwijd onder druk

Daar komt bij dat de wereldwijde obligatiemarkt opnieuw onder druk staat. De Amerikaanse tienjaarsrente steeg naar 4,78%, het hoogste niveau sinds begin 2025, terwijl de dertigjaarsrente inmiddels al geruime tijd boven de 5% noteert. Dat is belangrijker dan de dagelijkse beweging van een aandelenindex. Uiteindelijk bepaalt de rente immers mede hoeveel beleggers bereid zijn te betalen voor toekomstige winsten. Wanneer de prijs van geld (= rente) stijgt, komen waarderingen onder druk. Niet-renderende beleggingscategorieën, waaronder goud en bitcoin, worden dan onaantrekkelijker. Gisteren daalde de prijs van goud met 0,5%. Het zou mij overigens niet verbazen wanneer de Amerikaanse tienjaarsrente voor 16 september, de volgende rentevergadering van de Amerikaanse centrale bank, de ‘Fed’, de 5% aantikt. De markt zal de Fed 'dwingen' om de rente te verhogen.

Europese beurzen onder druk

De Europese aandelenmarkten sloten lager op de laatste dag van augustus. De Stoxx Europe 600-index verloor 0,6%, terwijl de Duitse DAX-index met -1,1% het zwakst presteerde. De Franse CAC 40-index daalde 0,8% en ook Zwitserse aandelen deden een stap terug. De energiesector vormde de uitzondering op de regel, wat niet verrassend is wanneer olie richting $90 en hoger beweegt. Bedrijven als TotalEnergies en Eni profiteerden van die ontwikkeling.

Markt rekent op renteverhoging ECB

In Duitsland kwam de inflatie in augustus uit op 2,9% op jaarbasis, iets hoger dan in juli (+2,8%), maar lager dan de verwachte +3,1%. Op zichzelf is dit geen schokkend cijfer, maar het ondersteunt wel de ECB-bestuurders die waarschuwen dat hogere energieprijzen de inflatie opnieuw kunnen aanjagen. ECB-bestuurder Olli Rehn gaf vannacht aan dat de markt mogelijk gelijk heeft met haar verwachting van een renteverhoging tijdens de vergadering van 10 september. Gelijk hebben ze, zouden sommige centrale bankiers wellicht zeggen. Wij gaan er in ieder geval vanuit dat de centrale bank de beleidsrente op 10 september inderdaad met 0,25% zal verhogen naar 2,5%.

Wall Street kijkt steeds meer naar de obligatiemarkt

Ook op Wall Street stonden aandelen gisteren onder druk. De S&P 500-index verloor 0,3% en de Nasdaq Composite sloot 0,1% lager. Ondanks de zwakke laatste handelsdag bleef augustus voor beide indices een positieve maand. Opvallend is dat financiële waarden het slecht deden, terwijl energie-gerelateerde aandelen steun kregen van de hogere olieprijs. Tesla (+5,5%) behoorde tot de betere performers in aanloop naar het Cybercab-evenement later deze week.

De discussie op Wall Street verschuift ondertussen steeds meer van bedrijfswinsten naar obligatierentes. Nvidia (+1,5%) stelde beleggers vorige week gerust over de vraag naar AI-infrastructuur, maar de grote vraag is nu of stijgende rentes uiteindelijk druk zullen zetten op de waarderingen. Dat laat zien hoe belangrijk de kapitaalmarkt momenteel is voor het sentiment. Zoals het er nu naar uitziet, zal de Amerikaanse tienjaarsrente dit jaar hoger zijn dan de groei van de economie. Dit betekent dat de schuldenlast van de VS verder zal toenemen. Hiervoor zullen beleggers een hogere vergoeding willen ontvangen. Wanneer er niet snel wordt opgetreden door de Fed om de inflatie(verwachting) omlaag te krijgen, dreigt de VS in een negatieve spiraal terecht te komen.

Beurs Taiwan profiteert van investering Nvidia

In Azië is het beeld vanochtend gemengd. De bredere MSCI Asia Pacific-index noteert licht hoger en ligt op koers voor een zesde opeenvolgende stijgingsdag. Taiwan is de grote uitblinker. De beurs noteert daar 1,6% hoger. Nvidia kondigde gistermiddag een investering van $3,5 miljard aan in MediaTek, waarna het aandeel ongeveer 10% steeg. Dat gaf tegelijkertijd steun aan andere halfgeleiderbedrijven in de regio.

Tegelijkertijd zien we dat ook in Azië de obligatierentes oplopen. De Japanse tienjaarsrente (+4 basispunten) bereikte 3,0%, het hoogste niveau sinds 1996. Dat onderstreept dat de huidige rentebeweging geen lokaal Amerikaans verhaal is, maar een wereldwijd fenomeen.

Positief was het Chinese productienieuws. De Chinese inkoopmanagersindex voor de industrie, gemeten door onderzoeksbureau Ratingdog, steeg naar 51,5 punten. Daarmee lijkt het herstel in de productiesector verder door te zetten. Dat is een welkom tegenwicht voor alle geopolitieke krantenkoppen.

Hogere rentes remmen economie nog niet af

De belangrijkste economische ontwikkeling blijft momenteel de combinatie van hogere energieprijzen en oplopende kapitaalmarktrentes. Beleggers houden er steeds meer rekening mee dat de Federal Reserve later deze maand de rente opnieuw verhoogt. Dat betekent niet automatisch dat de economische groei stilvalt. De recente Chinese cijfers waren beter dan verwacht en ook India groeide in het tweede kwartaal sterker dan analisten hadden voorzien. Voor centrale banken is de uitdaging bekend: de inflatie voldoende afremmen zonder onnodige schade toe te brengen aan de economie. Dat klinkt eenvoudig, maar als dat zo was geweest, hadden centrale bankiers waarschijnlijk een stuk rustiger leven gehad.

Agenda van vandaag

De futures (termijncontracten) op de Amerikaanse aandelenindices noteren vlak tot licht hoger en wijzen op een licht hogere opening van Wall Street vanmiddag. De Europese aandelenbeurzen zullen naar verwachting iets lager openen op de eerste dag van september.

De macro-economische agenda is vandaag relatief beperkt. Vanavond verschijnt de wereldwijde JPMorgan Manufacturing PMI voor augustus. Beleggers zullen vooral kijken of het herstel in de mondiale industrie zich verder verbreedt. Daarnaast verschijnen diverse (definitieve) inkoopmanagersindices van de productiesector in Europa en de Verenigde Staten (ISM). Verder worden er inflatiecijfers van de eurozone gepubliceerd. Voor augustus wordt een versnelling van 2,9% naar 3,3% op jaarbasis verwacht. Alle reden dus voor de ECB om de beleidsrente te verhogen en 'tweede-ronde-effecten' te beperken. In de VS worden cijfers over het aantal openstaande vacatures in juli gepubliceerd. Er worden 7,3 miljoen openstaande vacatures verwacht, gelijk aan het aantal in juni.

Wat bedrijven betreft, staan onder andere Medtronic, Dell Technologies, Palo Alto Networks, Partners Group en Swiss Life op de agenda. Vooral Dell en Palo Alto Networks kunnen interessant zijn. Bij Dell staat de vraag naar AI-infrastructuur centraal, terwijl Palo Alto Networks inzicht kan geven in de ontwikkeling van cybersecurity-uitgaven. In een wereld waarin geopolitieke spanningen de voorpagina's halen, is dat geen onbelangrijk onderwerp.

September staat historisch bekend als een lastige beursmaand. Daar kunnen we ons beter niet door laten leiden. Sentiment kan immers snel omslaan. Voor vandaag blijven olie, rente en geopolitiek waarschijnlijk de belangrijkste richtinggevers.

Goed om te weten

Beleggen brengt risico’s en kosten met zich mee. Je kunt jouw inleg of een deel hiervan verliezen. Lees meer over de risico's van beleggen.

Deze publicatie is opgesteld namens ING Bank N.V., en slechts bedoeld ter informatie. ING Bank N.V. betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING Bank N.V. geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Overneming van gegevens uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron wordt vermeld. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431, en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM). ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V.