Hogere rente bepaalt de stemming ● winstgroei biedt compensatie ● Wall Street is stabiel

Terwijl veel aandacht uitgaat naar geopolitiek, handelsbesprekingen en AI-investeringen, draait het momenteel vooral om één simpel getal: de Amerikaanse tienjaarsrente. Die steeg gisteren met nog eens 8 basispunten naar 5,19%, het hoogste niveau sinds 2007, terwijl de dertigjaarsrente (5,48%) het hoogste niveau sinds 2004 bereikte. De MOVE-index schoot ruim 9% omhoog naar bijna 105 punten. Zolang deze volatiliteitsindex van Amerikaanse staatsobligaties niet daalt, komt er geen rust op de financiële markten.

Hogere rente bepaalt het sentiment

Hogere olieprijzen, robuuste economische cijfers en de verwachting dat centrale banken voorlopig nog niet klaar zijn met hun strijd tegen inflatie, zorgen ervoor dat beleggers hogere vergoedingen eisen voor langlopende staatsleningen. Dat heeft gevolgen voor vrijwel alle beleggingscategorieën. Hogere rentes maken toekomstige winsten minder aantrekkelijk en zetten daarmee druk op hooggewaardeerde groeiaandelen. Tegelijkertijd zorgt de aanhoudende vraag naar kapitaal, onder andere voor de financiering van AI-infrastructuur, voor extra aanbod op de kapitaalmarkt.

Eén ding lijkt zeker: de obligatiemarkt bepaalt momenteel het sentiment. Nu wil ik hier wel graag een nuance aanbrengen in de angst voor hoge kapitaalmarktrentes. De Amerikaanse economie draait volgens de Atlanta Fed in het derde kwartaal op een groeitempo van 5% (geannualiseerd, in reële termen). De inflatie bedroeg in augustus 3,4% op jaarbasis. Grof gezegd betekent dit een nominale groei van 8,4%.

Beurzen kunnen hogere rentes hebben

Op basis van deze hoge groei kunnen we verwachten dat de winstgroei van Amerikaanse bedrijven in het derde kwartaal ook stevig zal zijn. De consensusverwachting ligt nu op zo'n 24% op jaarbasis. Historisch gezien is het verschil tussen de nominale economische groei en de Amerikaanse tienjaarsrente gemiddeld 70 basispunten, oftewel 0,7%. Nu is dat verschil 3,21% (8,4% - 5,19%).

We verwachten niet dat dit gat naar 70 basispunten zal worden gedicht, maar met zo'n hoog groeipercentage kunnen rentes nog (veel) verder stijgen. Uiteindelijk zullen hoge rentes de groei afremmen, maar dat kan best nog wel een tijdje duren. We kunnen moeilijk inschatten hoe snel dat gaat. Zeker in een periode waarin enorme AI-investeringen de groei aanjagen.

Zolang de winstgroeiverwachtingen van bedrijven sneller stijgen dan de rente, kunnen beurskoersen verder oplopen. Zoals gezegd, zullen hogere rentes wel blijven drukken op de waardering van aandelen. Bij de geringste twijfel aan de hoge winstgroei zal het sentiment op de aandelenbeurzen verslechteren. Dat is nu niet het geval. We zijn in de afgelopen kwartalen juist verrast door de sterke winstgroei. De komende weken start het kwartaalcijferseizoen en krijgen we een beter beeld.

Energieprijzen stijgen ondanks gesprekken VS en Iran

Op geopolitiek gebied was er ook nieuws. De Verenigde Staten en Iran zouden praten over een gefaseerde overeenkomst rond de Straat van Hormuz. Mocht daar daadwerkelijk vooruitgang worden geboekt, dan kan dat verlichting bieden voor de energiemarkten. Gisteren steeg de prijs van een vat Brentolie nog met 3,4% naar $106,6. De Europese gasprijs steeg met 4,3% naar ruim €75 per megawattuur.

Daarnaast verlengden president Trump en president Xi hun handelsbestand met twee maanden. Dat klinkt positief, maar omdat concrete afspraken over landbouw- en energiehandel uitbleven, reageerden de markten lauw. Gelijk hebben ze. Woorden zijn belangrijk, maar uiteindelijk tellen daden.

Europese aandelen onder druk

Europese aandelen sloten donderdag lager. De Stoxx Europe 600-index verloor 0,5%, waarmee de index voor de tweede dag op rij terrein prijsgaf. Stijgende rentes en zorgen over energieprijzen drukten het sentiment. Vooral aandelen uit de sectoren IT (-1,6%) en industriële goederen (-1,3%) lagen zwak in de markt. Olieaandelen stegen gemiddeld 1,9%. De Duitse DAX-index daalde met 0,6% naar het laagste niveau sinds eind juli, ondanks een hoger dan verwacht Duits ondernemersvertrouwen. De Ifo-index steeg van 88,8 naar 89,9 punten. Ook elders was het beeld weinig inspirerend. De FTSE 100-index daalde 0,2%, de Zwitserse SMI-index verloor 0,1% en de beurs van Stockholm moest zelfs 1,4% inleveren. Dat laat vooral zien hoe gevoelig Europese aandelen momenteel zijn voor ontwikkelingen op de obligatiemarkt.

Hogere rente zal Europa pijn doen

Ook de rentemarkt bleef in beweging. De Noorse centrale bank verhoogde de rente met 25 basispunten naar 4,50% en hield de deur open voor verdere verhogingen. De Zweedse Riksbank liet de rente ongemoeid, maar klonk opvallend ‘havikachtig’. Ondertussen zorgde het onverwachte vertrek van ECB-bestuurder Isabel Schnabel voor speculatie over de toekomstige koers van de Europese Centrale Bank.

De Duitse tienjaarsrente steeg met 4 basispunten naar 3,60% en noteert inmiddels 74 basispunten hoger dan begin dit jaar. Hogere energieprijzen én hogere rentes gaan de economie hoe dan ook pijn doen. Voorlopig zien we dan ook weinig reden om de onderwogen positie van Europese aandelen in de ING-beleggingsstrategieën aan te passen.

Wall Street houdt zich staande

Op de beurs in New York eindigde de S&P 500-index na een volatiele handelsdag vrijwel onveranderd, terwijl de Nasdaq ook rond het slotniveau van woensdag bleef hangen. Onder de oppervlakte was het beeld echter minder sterk. Bijna twee derde van de aandelen in de S&P 500 sloot lager.

Opvallend genoeg bleven enkele grote technologiebedrijven overeind. Meta (+4,5%) en Alphabet (+1,3%) boekten winst, terwijl Nvidia (-0,4%) iets inleverde. Banken hadden het duidelijk moeilijker. De KBW Bank-index staat inmiddels meer dan 10% onder de piek van augustus, omdat hogere olieprijzen en stijgende renteverwachtingen zorgen voor nieuwe onzekerheid over de groei van de economie, terwijl AI tot disruptie kan leiden.

Het aantal eerste uitkeringsaanvragen is vorige week gedaald van 198.000 naar 197.000, wat bijzonder laag is en wijst op een sterke arbeidsmarkt. Geen reden voor de centrale bank om de beleidsrente niet verder te verhogen. Ook cijfers over de huizenmarkt waren sterk.

Na sluiting van de beurs zorgde Akamai voor een positieve verrassing. Het aandeel sprong meer dan 20% omhoog nadat bekend werd dat Anthropic een omvangrijk cloudcontract heeft afgesloten. Dat nieuws kan vandaag steun bieden aan bedrijven die actief zijn in AI-gerelateerde activiteiten.

Gemengd beeld op Aziatische beurzen

In Azië zien we vanochtend een gemengd beeld. De verkoopgolf op de obligatiemarkt lijkt voorlopig wat tot rust te komen. De Amerikaanse tienjaarsrente daalt licht naar 5,18% en ook de olieprijs doet een kleine stap terug. Japan profiteert daarvan. De Nikkei-index stijgt 1,3%, waarbij vooral bankaandelen profiteren van een steilere rentecurve – een groter verschil tussen de korte en lange rente. Hongkong beweegt juist lager, met verliezen voor technologiebedrijven en groeiaandelen. De Hang Seng-index noteert 1,3% lager, de CSI-index verliest 1,7%. In Australië (-0,4%) drukt de vrees voor hogere rentes op consumentgevoelige sectoren.

Daarnaast trekt de Japanse yen de aandacht. Uitspraken van Trump over de zwakke Japanse munt zorgden voor een sterkere yen en een lagere dollar-yenkoers (158,2). Dat ondersteunt het idee dat de periode van extreem ruim Japans monetair beleid langzaam ten einde loopt.

Beursherstel verwacht in Europa

De futures (termijncontracten) wijzen vanochtend op een herstel van de Europese aandelenmarkten. De Euro Stoxx 50-future noteert 0,9% hoger en wijst op een positieve opening. De DAX-future staat ook 0,9% boven het slot van gisteren, terwijl de FTSE 100-future wijst op een winst van 0,4%. Ook in de VS zijn de signalen positief. De S&P 500-future noteert 0,2% hoger, de Nasdaq-future staat 0,4% in de plus. Dat sluit aan bij de lichte stabilisatie van de obligatiemarkten en de terugval van de olieprijs gedurende de nacht.

Vandaag is de aandacht opnieuw gericht op de VS. De voorlopige cijfers over de orders voor duurzame goederen over augustus verschijnen vanmiddag. Economen rekenen op een lichte daling na de stijging van juli. Later volgt het definitieve consumentenvertrouwen van de Universiteit van Michigan. Die indicator blijft belangrijk, omdat consumenten nog steeds worden geconfronteerd met hoge energieprijzen en relatief hoge financieringskosten.

Dit zijn geen cijfers die op zichzelf de richting van de markten bepalen. Wel kunnen ze bijdragen aan de vraag die iedereen momenteel bezighoudt: is de Amerikaanse economie sterk genoeg om hogere rentes te verdragen zonder dat de groei ernstig vertraagt?

Verder krijgen we vandaag na sluiting van Wall Street kwartaalcijfers van Costco. Die cijfers zullen gezien worden als een belangrijke graadmeter voor de gezondheid van de Amerikaanse consument.

Het belangrijkste voor vandaag blijft echter de obligatiemarkt. Mocht de stijging van de lange rentes daadwerkelijk afvlakken, dan kan dat voor wat rust zorgen.

Goed om te weten

Beleggen brengt risico’s en kosten met zich mee. Je kunt jouw inleg of een deel hiervan verliezen. Lees meer over de risico's van beleggen.

Deze publicatie is opgesteld namens ING Bank N.V., en slechts bedoeld ter informatie. ING Bank N.V. betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING Bank N.V. geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Overneming van gegevens uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron wordt vermeld. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431, en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM). ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V.